<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="J38nB407">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition), Electronic version, No. B407 千山剩人禪師語錄</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">嘉興大藏經（新文豐版）數位版, No. B407 千山剩人禪師語錄</title>
			<author>明 函可說　元賦等編　今羞等錄　今盧･今又重梓（依駒本印）</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>6卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">J</idno>.<idno type="vol">38</idno>.<idno type="no">B407</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-03-28 15:11:06 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition)</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">嘉興大藏經（新文豐版）</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">千山剩人禪師語錄</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Text as provided by LINDEN</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入（版本一），LINDEN 大德提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【嘉興】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【嘉興丙-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB21532">
				<charName>CBETA CHARACTER CB21532</charName>
				<mapping cb:dec="1004572" type="PUA">U+F541C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+21F2A</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[山*答]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2009-02-03T14:49:30">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0211a" n="0211a"/>
<lb ed="J" n="0211a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">像　讚</cb:mulu><head>剩人和尙像</head>
<lb ed="J" n="0211a02"/><p xml:id="pJ38p0211a0201"><figure><graphic url="../figures/J/J38p0211_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="J" n="0211a03"/>
<lb ed="J" n="0211a04"/>
<lb ed="J" n="0211a05"/>
<lb ed="J" n="0211a06"/>
<lb ed="J" n="0211a07"/><p xml:id="pJ38p0211a0701">未言先契，未擧先知。掉得便行，頂天立地。
<lb ed="J" n="0211a08"/>且道是阿誰？就是這個頑皮兒。我當時囑付
<lb ed="J" n="0211a09"/>汝緊收拾，直入千峰萬峰去。汝不依吾言，惹
<lb ed="J" n="0211a10"/>出許多葛藤。雖然，卻因風吹火，希慈雲兮洒
<lb ed="J" n="0211a11"/>甘露。咦，看來一味信前緣，留與三韓作鼻祖。</p>
<lb ed="J" n="0211a12"/><p xml:id="pJ38p0211a1201">空隱老人題　　　　法姪玄釋書</p></cb:div>
<lb ed="J" n="0211a13"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="2">北里樵人序</cb:mulu><head>剩人和尙語錄序</head>
<lb ed="J" n="0211a14"/><p xml:id="pJ38p0211a1401">山<unclear/><unclear/><unclear/>，延袤一線，斗絕千里，流人<unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/>言
<lb ed="J" n="0211a15"/>四方之風在焉，然於佛事特勝。剩公<unclear/><unclear/><anchor xml:id="nkr_note_add_0211a1501" n="0211a1501"/><anchor xml:id="beg0211a1501" n="0211a1501"/>逾歲<anchor xml:id="end0211a1501"/>余亦
<lb ed="J" n="0211a16"/>放至<unclear/><unclear/>陰數椽屋，沙氣爲嵐，雪雲<unclear/><unclear/>，或晨或夕，
<lb ed="J" n="0211a17"/>時一相遇。頻死之餘，尙載敝簏書一車，意爲僵臥遺
<lb ed="J" n="0211a18"/>奠之具。剩公方弢光剷采，每來輒抓搔典籍，獨提宗
<lb ed="J" n="0211a19"/>敎，栩栩相視也。間煮薥粥，調鹽薺，或擊稿木，佐以瓦
<lb ed="J" n="0211a20"/>缶，唱酬吟詠，一室之外，遂無知者。閱二年而剩公之
<lb ed="J" n="0211a21"/>敎大行。住普濟，成語錄，緇宿輩<anchor xml:id="nkr_note_add_0211a2101" n="0211a2101"/><anchor xml:id="beg0211a2101" n="0211a2101"/>已<anchor xml:id="end0211a2101"/>西傳長安，旣而三
<lb ed="J" n="0211a22"/>韓遠近及門愈衆，指授開演，復成茲編。夫佛理顯密
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0211b" n="0211b"/>
<lb ed="J" n="0211b01"/>圓通，不可涯涘。公嘗言：「佛敎，人倫也。」余與公同遭原
<lb ed="J" n="0211b02"/>鴿之痛，而一在事前，一在事後。公唯以忠孝激烈之
<lb ed="J" n="0211b03"/>性，沉涵于性海，故沖融浩蕩，澄湛無際，班史氏所謂
<lb ed="J" n="0211b04"/>「五星日月，其根在地，而形見于天」者也。嘗演法于接
<lb ed="J" n="0211b05"/>引永安諸刹，令海州屠人咸釋刀去，遼陽鬥者至相
<lb ed="J" n="0211b06"/>戒勿。令公知此，亦大道感應之驗矣。昔韓昌黎與大
<lb ed="J" n="0211b07"/>顚雖三書珍重、留衣作別，紀其相見，寥寥數語。余被
<lb ed="J" n="0211b08"/>譴出塞，甚于潮澥，而獨得與剩公永其朝夕，白塵交
<lb ed="J" n="0211b09"/>橫，海風漂泊，一燈炯然。後之覽者，亦可以讀其書而
<lb ed="J" n="0211b10"/>論其世也夫。</p><p xml:id="pJ38p0211b1006" cb:place="inline">順治甲午季春十日北里樵人謹書。</p></cb:div>
<lb ed="J" n="0211b11"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="2">木齋序</cb:mulu><head>剩人和尙語錄序</head>
<lb ed="J" n="0211b12"/><p xml:id="pJ38p0211b1201">予幼而頑劣，長不知學，隨俗汩沒章句而<anchor xml:id="nkr_note_add_0211b1201" n="0211b1201"/><anchor xml:id="beg0211b1201" n="0211b1201"/>已<anchor xml:id="end0211b1201"/>。被謫以
<lb ed="J" n="0211b13"/>來，惶惑失志，文字之外，無可憑者。從縶維中得普濟
<lb ed="J" n="0211b14"/>剩和尙語錄一函，讀而恍有醒焉。及見如故，師亦以
<lb ed="J" n="0211b15"/>予爲若可與語者，而朝夕訓誨之，予實愧不能行也。
<lb ed="J" n="0211b16"/>茲者，座下緇俗復刻師法語，廣示學人，較之前錄，尤
<lb ed="J" n="0211b17"/>爲詳備，弘深高遠，予烏能測？然予嘗見師之爲人，而
<lb ed="J" n="0211b18"/>知師不徒言也。師持身高峻，壁立萬仞，而與物甚親，
<lb ed="J" n="0211b19"/>譚笑藹如；冥心象始，寂爾忘言，而風雲月露，刻畫殆
<lb ed="J" n="0211b20"/>盡；早年離俗，塵緣悉捐，而語及罔極之恩、兄弟友朋
<lb ed="J" n="0211b21"/>之誼，未嘗不感激流涕、悽惻纏綿，而不能自<anchor xml:id="nkr_note_add_0211b2101" n="0211b2101"/><anchor xml:id="beg0211b2101" n="0211b2101"/>已<anchor xml:id="end0211b2101"/>也；聞
<lb ed="J" n="0211b22"/>人一善，終身不忘；急人之難，痛若膚剝，豈非其實有
<lb ed="J" n="0211b23"/>諸<anchor xml:id="nkr_note_add_0211b2301" n="0211b2301"/><anchor xml:id="beg0211b2301" n="0211b2301"/>己<anchor xml:id="end0211b2301"/>？故言之親切而不厭，而人之信從者愈久而愈
<lb ed="J" n="0211b24"/>著耶。將見師斯錄一出，當與古之尊宿如慈明、大慧
<lb ed="J" n="0211b25"/>者並垂天壤。庶幾，有特立超詣之士聞風興起，以傳
<lb ed="J" n="0211b26"/>持斯道于無窮。予之窾陋，又安能窺其所至哉？</p>
<lb ed="J" n="0211b27"/><p xml:id="pJ38p0211b2701">大淸順治甲午仲春上浣木齋謹序</p></cb:div>
<lb ed="J" n="0211b28"/>
<lb ed="J" n="0211b29"/>
<lb ed="J" n="0211b30"/>
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0211c" n="0211c"/>
<lb ed="J" n="0211c01"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="2">今辯序</cb:mulu><head>重梓千山和尙語錄序</head>
<lb ed="J" n="0211c02"/><p xml:id="pJ38p0211c0201">剩人和尙說法醫巫閭，七坐道場，全提直指，絕塞罕
<lb ed="J" n="0211c03"/>聞，一時緇白稱佛出世。有《普濟錄》，刊行<anchor xml:id="nkr_note_add_0211c0301" n="0211c0301"/><anchor xml:id="beg0211c0301" n="0211c0301"/>已<anchor xml:id="end0211c0301"/>三十餘載，
<lb ed="J" n="0211c04"/>緣道里迢遙，邊關間阻，齊魯燕趙亦鮮覯止，矧大江
<lb ed="J" n="0211c05"/>以南？於是，粵東得度弟子僧顯又公謀於同社，集諸
<lb ed="J" n="0211c06"/>因緣，重梓於穗城黃華寺，用廣流通，其仰體普度之
<lb ed="J" n="0211c07"/>懷足稱眞切。屬辯序於篇首，以誼忝猶，子其何容辭？
<lb ed="J" n="0211c08"/>惜未親承提命，烏足以管窺蠡測。向侍先師天老人
<lb ed="J" n="0211c09"/>時，得聞師天姿英邁，悟門超越而血性淋漓，不拘小
<lb ed="J" n="0211c10"/>節；與客雄談快論，則目無古今；時或慷慨高歌，又心
<lb ed="J" n="0211c11"/>悲物類；凡情聖見，脫落無餘；等閒提唱，太煞婆心；隨
<lb ed="J" n="0211c12"/>地隨人，不辭明破；惟偈頌高古，迺暢達本懷。當時，徒
<lb ed="J" n="0211c13"/>默識之，及今披閱，追憶先語，始悉愍物弘慈，恩大難
<lb ed="J" n="0211c14"/>酬也。有謂宗門提唱，剿絕情識，不落筌蹄，應如趙州，
<lb ed="J" n="0211c15"/>純以本分事接人，此說未盡然也。佛道普攝，號無緣
<lb ed="J" n="0211c16"/>慈，巨細淺深，均應嘉與，猶泰山不輕毫末，始成其高；
<lb ed="J" n="0211c17"/>河海不擇細流，方成其大，故曰如來卽慈，慈卽如來。
<lb ed="J" n="0211c18"/>何則一切衆生<anchor xml:id="nkr_note_add_0211c1801" n="0211c1801"/><anchor xml:id="beg0211c1801" n="0211c1801"/>已<anchor xml:id="end0211c1801"/>成佛竟，<anchor xml:id="nkr_note_add_0211c1802" n="0211c1802"/><anchor xml:id="beg0211c1802" n="0211c1802"/>已<anchor xml:id="end0211c1802"/>說法竟，<anchor xml:id="nkr_note_add_0211c1803" n="0211c1803"/><anchor xml:id="beg0211c1803" n="0211c1803"/>已<anchor xml:id="end0211c1803"/>度生竟，<anchor xml:id="nkr_note_add_0211c1804" n="0211c1804"/><anchor xml:id="beg0211c1804" n="0211c1804"/>已<anchor xml:id="end0211c1804"/>涅
<lb ed="J" n="0211c19"/>槃竟，其妙蔑以加矣，還堪以本分事接引否？若有接
<lb ed="J" n="0211c20"/>引，不名本分；不假接引，本分誰名？三乘十二分說，權
<lb ed="J" n="0211c21"/>說實說，半說滿，無非曲爲，今時卽最後；拈花頭陀微
<lb ed="J" n="0211c22"/>笑，以及一千七百，亦早帶水拖泥。古德常云：「我若一
<lb ed="J" n="0211c23"/>向擧揚宗乘，法堂前草深一丈，倩人看院始得旨哉？」
<lb ed="J" n="0211c24"/>言乎雖然，亦未盡然也。治生、產業，與實相不違；細語、
<lb ed="J" n="0211c25"/>粗言，皆歸第一義；放行、把住，權在當人。世上良醫隨
<lb ed="J" n="0211c26"/>拈一草皆可療病，奚必芐朮葠菧？若徒尙諸剿絕、滅
<lb ed="J" n="0211c27"/>跡潛蹤，以爲極則，翻成頇顢，醍醐毒藥賺誤尤多。是
<lb ed="J" n="0211c28"/>知，隨宜說法，爲三世如來法施之式。非師識度恢弘、
<lb ed="J" n="0211c29"/>慈愍深摰，何足以與於斯至？若生平行實，詳於二塔
<lb ed="J" n="0211c30"/>銘中。初則天老人撰於粵之雷峰，時庚子夏杪；次爲
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0212a" n="0212a"/>
<lb ed="J" n="0212a01"/>大中丞雪海郝公所撰，猶古之第二碑也。然辯更聞
<lb ed="J" n="0212a02"/>於其徒屍林曰：「師示寂後，某捧碑銘。再出關，閱三載，
<lb ed="J" n="0212a03"/>啓龕入塔，挺然端坐，擧體赤色，忽兩淚交流，四衆驚
<lb ed="J" n="0212a04"/>疑，皆以生不得入關門爲恨。」豈知師之悲天愍人，滿
<lb ed="J" n="0212a05"/>腔熱淚海湧湫傾，窮未來際無有盡極？悲夫！悲夫！</p><p xml:id="pJ38p0212a0520" cb:place="inline">時
<lb ed="J" n="0212a06" type="honorific"/>康熙庚午歲僧自恣日法姪今辯稽首謹述</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="J" n="0212a07"/>
<lb ed="J" n="0212a08"/>
<lb ed="J" n="0212a09"/>
<lb ed="J" n="0212a10"/>
<lb ed="J" n="0212a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目錄</cb:mulu><head>剩人和尙語錄目錄</head>
<lb ed="J" n="0212a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ38p0212a1201">卷之一
<lb ed="J" n="0212a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ38p0212a1301">上堂</item></list></item>
<lb ed="J" n="0212a14"/><item xml:id="itemJ38p0212a1401">卷之二
<lb ed="J" n="0212a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ38p0212a1501">上堂</item></list></item>
<lb ed="J" n="0212a16"/><item xml:id="itemJ38p0212a1601">卷之三
<lb ed="J" n="0212a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ38p0212a1701">小參</item></list></item>
<lb ed="J" n="0212a18"/><item xml:id="itemJ38p0212a1801">卷之四
<lb ed="J" n="0212a19"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ38p0212a1901">小參</item></list></item>
<lb ed="J" n="0212a20"/><item xml:id="itemJ38p0212a2001">卷之五
<lb ed="J" n="0212a21"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ38p0212a2101">普說</item>
<lb ed="J" n="0212a22"/><item xml:id="itemJ38p0212a2201">茶話</item>
<lb ed="J" n="0212a23"/><item xml:id="itemJ38p0212a2301">問答</item></list></item>
<lb ed="J" n="0212a24"/><item xml:id="itemJ38p0212a2401">卷之六
<lb ed="J" n="0212a25"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ38p0212a2501">拈古</item>
<lb ed="J" n="0212a26"/><item xml:id="itemJ38p0212a2601">頌古</item>
<lb ed="J" n="0212a27"/><item xml:id="itemJ38p0212a2701">偈</item>
<lb ed="J" n="0212a28"/><item xml:id="itemJ38p0212a2801">十二時歌</item>
<lb ed="J" n="0212a29"/><item xml:id="itemJ38p0212a2901">書</item></list></item></list></cb:div>
<lb ed="J" n="0212a30"/>
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0212b" n="0212b"/>
<lb ed="J" n="0212b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">請啓</cb:mulu><head>請啓</head>
<lb ed="J" n="0212b02"/><p xml:id="pJ38p0212b0201">元旦，喇嘛潦藏葛浪、耶舍葛浪、索勒葛浪、僧<anchor xml:id="nkr_note_add_0212b0201" n="0212b0201"/><anchor xml:id="beg0212b0201" n="0212b0201"/>錄<anchor xml:id="end0212b0201"/>
<lb ed="J" n="0212b03"/>司掌印行深、遼陽僧綱寬、道藏主慧達、廣慈監
<lb ed="J" n="0212b04"/>院玄賦、接引監院祖遠、慈航監院寂亮、大寧監
<lb ed="J" n="0212b05"/>院師慧、永安監院祖道等稽首和南，竊以
<lb ed="J" n="0212b06" type="honorific"/>末後拈花，遂付正法眼藏；西來渡葦，方知直指
<lb ed="J" n="0212b07"/>心傳；六代相承，二支並演；棒喝交馳于中土，鍼
<lb ed="J" n="0212b08"/>錘未及于遐方，白足親臨晉代久矣。空聞法眼
<lb ed="J" n="0212b09"/>流入朝鮮杳然絕響，豈本性果分南北繇？大事
<lb ed="J" n="0212b10"/>實待因緣。恭惟
<lb ed="J" n="0212b11" type="honorific"/>剩和尙座下，冰雪肝腸，人天眼目；生盧老之鄕，豈堪
<lb ed="J" n="0212b12"/>作佛；蹈丹霞之跡，不肯選官；裂世網之千重，經
<lb ed="J" n="0212b13"/>洪爐之百鍊，洵
<lb ed="J" n="0212b14" type="honorific"/>華首之眞子而
<lb ed="J" n="0212b15" type="honorific"/>壽昌之曾孫；何意長邊偏縈夙願，乘白馬以出
<lb ed="J" n="0212b16"/>關；不啻騰蘭初入，僭金繩而作聘；直疑洪杲重
<lb ed="J" n="0212b17"/>來，七觔破衲，何妨呼馬呼牛？一片婆心，未免入
<lb ed="J" n="0212b18"/>泥入水；持身不染，度世有方；松枝再握，<anchor xml:id="nkr_note_add_0212b1801" n="0212b1801"/><anchor xml:id="beg0212b1801" n="0212b1801"/>已<anchor xml:id="end0212b1801"/>看頑
<lb ed="J" n="0212b19"/>石點頭；劍影未彰，早見天魔落膽；喜大荒之漸
<lb ed="J" n="0212b20"/>闢，祈甘雨以弘施；一燈輝煌于雪窖，夫豈異人？
<lb ed="J" n="0212b21"/>五葉燦爛于冰天，端在斯日；白骨靑燐，無復愁
<lb ed="J" n="0212b22"/>風愁雨；狐神鼠聖，庶幾革面革心。旣來九譯以
<lb ed="J" n="0212b23"/>瞻雲，敬率千群而立雪。思深<anchor xml:id="nkr_note_add_0212b2301" n="0212b2301"/><anchor xml:id="beg0212b2301" n="0212b2301"/>龍象慶溢蟲<anchor xml:id="end0212b2301"/>沙謹
<lb ed="J" n="0212b24"/>疏。</p>
<lb ed="J" n="0212b25"/>
<lb ed="J" n="0212b26"/><p xml:id="pJ38p0212b2601">順治九年三月朔日</p></cb:div>
<lb ed="J" n="0212b27"/>
<lb ed="J" n="0212b28"/>
<lb ed="J" n="0212b29"/>
<lb ed="J" n="0212b30"/>
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0212c" n="0212c"/>
<lb ed="J" n="0212c01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>千山剩人和尙語錄卷之一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="J" n="0212c02"/><byline cb:type="other">門徒比丘　今盧　今又　重梓</byline>
<lb ed="J" n="0212c03"/>
<lb ed="J" n="0212c04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">上堂一</cb:mulu><head>上堂</head>
<lb ed="J" n="0212c05"/><p xml:id="pJ38p0212c0501">師受廣慈請，拈疏示衆云：「毫端現寶王，刹高拄梵天。
<lb ed="J" n="0212c06"/>筆底生優曇，花香飄沙磧。非關鼻嗅，豈在目觀？倘其
<lb ed="J" n="0212c07"/>根境猶拘，合借唇皮重剖？」</p>
<lb ed="J" n="0212c08"/><p xml:id="pJ38p0212c0801">掛鐘板，師執椎顧衆云：「曹溪滴水，傾來遼海千尋；羅
<lb ed="J" n="0212c09"/>嶽片雲，飄作白山萬疊。大衆，若向雲未生、波未動時
<lb ed="J" n="0212c10"/>拂袖便行，猶較些子。如其未能，急須著眼。」遂擊板云：
<lb ed="J" n="0212c11"/>「看。」又擊鐘云：「看看。」</p>
<lb ed="J" n="0212c12"/><p xml:id="pJ38p0212c1201">師至法座前云：「狂風匝地，荒艸連天。縱饒釋迦到此，
<lb ed="J" n="0212c13"/>未免攢眉；假使彌勒親來，也難措手。」顧左右云：「大衆，
<lb ed="J" n="0212c14"/>且道斬艸闢荒一句作麼生道？莫有道得底，出來同
<lb ed="J" n="0212c15"/>出隻手；如無，者裏只須推與罪禿去也。」遂登座，拈香
<lb ed="J" n="0212c16"/>祝　聖竟，復拈香云：「者一瓣香從南天竺國移來，向
<lb ed="J" n="0212c17"/>少林石壁栽培，用曹溪香水灌漑，敷榮暢茂，直至於
<lb ed="J" n="0212c18"/>今。卻從華首臺上分得一枝，今日向南<g ref="#CB21532">𡼪</g>第二番拈
<lb ed="J" n="0212c19"/>出，專爲現住福州上空下隱大和尙，用酬法乳之恩。」
<lb ed="J" n="0212c20"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0212c2001" n="0212c2001"/><anchor xml:id="beg0212c2001" n="0212c2001"/>斂<anchor xml:id="end0212c2001"/>衣就座。座元白椎云：「法筵龍象衆，當觀第一義。」湧
<lb ed="J" n="0212c21"/>光出禮拜，問：「達磨西來，面壁少林；和尙西來，開堂長
<lb ed="J" n="0212c22"/>白。未審長白與少林相去多少？」師云：「山前華表千年
<lb ed="J" n="0212c23"/>古，門內浮圖百尺高。」進云：「恁麼則今昔同風，學人立
<lb ed="J" n="0212c24"/>雪有望。請問和尙如何是安心要訣？」師云：「層層鈴鐸
<lb ed="J" n="0212c25"/>語分明。」進云：「爭奈學人不聞？」師云：「隨聲逐色漢。」進云：
<lb ed="J" n="0212c26"/>「三聖道『我逢人則出，出則不爲人』，意旨如何？」師云：「大
<lb ed="J" n="0212c27"/>似抱贓叫屈。」進云：「興化道『我逢人則不出，出則便爲
<lb ed="J" n="0212c28"/>人』，意旨如何？」師云：「也是掩耳盜鈴。」進云：「爲人不爲人
<lb ed="J" n="0212c29"/>且置，現今一句請和尙道。」師豎拂云：「會麼？」進云：「不會。」
<lb ed="J" n="0212c30"/>師云：「季春猶寒。」光禮拜歸衆。又僧出，問：「師子一吼，百
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0213a" n="0213a"/>
<lb ed="J" n="0213a01"/>獸腦裂。祗如深窟，蝦蟆又爭奈何？」師云：「鋼刀不斬無
<lb ed="J" n="0213a02"/>罪之人。」進云：「慈悲何在？」師云：「闍黎自家照顧腳跟。」僧
<lb ed="J" n="0213a03"/>禮拜。師乃云：「法幢高豎，祖印新開。且道印文落在甚
<lb ed="J" n="0213a04"/>麼處？」以拂子打圓相云：「大衆請著眼。若向個裏覷得，
<lb ed="J" n="0213a05"/>不妨撒手便行。如其未然，徒勞拱立。」頃又喚大衆云：
<lb ed="J" n="0213a06"/>「去聖時遙，信根薄劣。彼尙爾爾，何況於斯？所以，山僧
<lb ed="J" n="0213a07"/>到來，一向塗朱抹粉，弄鬼裝神，惹得爾者裏喜底喜、
<lb ed="J" n="0213a08"/>笑底笑、怒底怒、罵底罵，今日未免重拈拍板、另換新
<lb ed="J" n="0213a09"/>腔。且道如何是斬新曲調？」擊拂子云：「誰道玉門春不
<lb ed="J" n="0213a10"/>度，池邊楊柳漸抽絲。」座元白椎云：「諦觀法王法，法王
<lb ed="J" n="0213a11"/>法如是。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0213a12"/><p xml:id="pJ38p0213a1201">上堂云：「『第一句下薦得，堪奧佛祖爲師；第二句下薦
<lb ed="J" n="0213a13"/>得，堪與人天爲師；第三句下薦得，自救不了。』臨濟老
<lb ed="J" n="0213a14"/>漢恁麼道，<anchor xml:id="nkr_note_add_0213a1401" n="0213a1401"/><anchor xml:id="beg0213a1401" n="0213a1401"/>已<anchor xml:id="end0213a1401"/>是將三杓惡水向你頭上潑了也。當時
<lb ed="J" n="0213a15"/>有箇僧，又要向蛇腹下安腳、馬頭上栽角，問道：『如何
<lb ed="J" n="0213a16"/>是第一句？』濟云：『三要印開朱點窄，未容疑議主賓分。』
<lb ed="J" n="0213a17"/>『如何是第二句？』濟云：『妙解豈容無著問，漚和爭赴截
<lb ed="J" n="0213a18"/>流機。』『如何是第三句？』濟云：『且看棚頭弄傀儡，抽牽全
<lb ed="J" n="0213a19"/>藉裏頭人。』大衆，且道當時臨濟是恁麼道不是恁麼
<lb ed="J" n="0213a20"/>道？若道是恁麼道，未免拖帶，臨濟入拔舌地獄；若道
<lb ed="J" n="0213a21"/>不是恁麼道，又未免拖帶，山僧入拔舌地獄。」震聲一
<lb ed="J" n="0213a22"/>喝云：「山僧今日將三句一齊向你諸人道了也，你諸
<lb ed="J" n="0213a23"/>人作麼生薦？大衆，此事決定不在語言文字上。若在
<lb ed="J" n="0213a24"/>語言文字上，那識文字底、會說會道底修行有分，那
<lb ed="J" n="0213a25"/>不識不會底便於修行絕分了也。我佛如來始從鹿
<lb ed="J" n="0213a26"/>苑終至金河，中間四十九年，世間好話無不說盡，末
<lb ed="J" n="0213a27"/>後靈山會上卻又拈起一枝花，八萬人天唯摩訶迦
<lb ed="J" n="0213a28"/>葉破顏微笑，世尊道：『吾有正法眼藏，涅槃妙心，付囑
<lb ed="J" n="0213a29"/><name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。』遞代相傳，至達磨大師，不避勞苦來到此
<lb ed="J" n="0213a30"/>方，不立文字，直指人心，見性成佛。六祖道：『道個直指
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0213b" n="0213b"/>
<lb ed="J" n="0213b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0213b0101" n="0213b0101"/><anchor xml:id="beg0213b0101" n="0213b0101"/>已<anchor xml:id="end0213b0101"/>是灣曲了也，何況又用許多閒言長語？』祗爲你諸
<lb ed="J" n="0213b02"/>人一向在故紙上鑽研，依他作解，障自悟門，所以費
<lb ed="J" n="0213b03"/>者些老漢如許心力，各立門庭、各設方便，無非要你
<lb ed="J" n="0213b04"/>諸人直下識取，不可拘拘向語言文字上尋討。大衆，
<lb ed="J" n="0213b05"/>旣不許向語言文字上尋討，畢竟如何卽得？」復震聲
<lb ed="J" n="0213b06"/>一喝，下座。</p>
<lb ed="J" n="0213b07"/><p xml:id="pJ38p0213b0701">上堂，擧：「鹽官和尙示衆道：『一切衆生皆有佛性。』潙山
<lb ed="J" n="0213b08"/>和尙示衆道：『一切衆生皆無佛性。』者兩個老漢若到
<lb ed="J" n="0213b09"/>山僧者裏，每人與他三十棒。大衆，畢竟作麼生道得
<lb ed="J" n="0213b10"/>是？爾若道有，便上鹽官底釣竿；你若道無，便上潙山
<lb ed="J" n="0213b11"/>底釣竿；你若總不恁麼道，又上山僧底釣竿。離鉤三
<lb ed="J" n="0213b12"/>寸，速道！速道！」喝一喝云：「垂柳綠毿毿，日午好遮陰。」下
<lb ed="J" n="0213b13"/>座。</p>
<lb ed="J" n="0213b14"/><p xml:id="pJ38p0213b1401">上堂，師云：「刹竿向汝道了也，三門向汝道了也，四天
<lb ed="J" n="0213b15"/>王向汝道了也，法座、燈籠向汝道了也，汝等諸人還
<lb ed="J" n="0213b16"/>聞麼？若未聞，山僧只得爲汝重宣此義。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0213b17"/><p xml:id="pJ38p0213b1701">上堂云：「佛說一切法，爲治一切心。爾若無心，更何有
<lb ed="J" n="0213b18"/>戒？諸菩薩，汝等本源與佛無別，祗因爾不識本源淸
<lb ed="J" n="0213b19"/>淨之心，妄起種種塵勞之心，所以煩他諸佛立種種
<lb ed="J" n="0213b20"/>戒法。釋迦老子臨涅槃時再三囑付：『我滅度後，汝等
<lb ed="J" n="0213b21"/>當以波羅提木叉爲歸依。』所以，戒在則佛在，戒無則
<lb ed="J" n="0213b22"/>佛無。湛堂禪師初參梁山，山云：『驅烏未受戒，敢學佛
<lb ed="J" n="0213b23"/>乘乎？』堂捧手云：『壇場是戒耶？三羯磨梵行阿闍黎是
<lb ed="J" n="0213b24"/>戒耶？雖然，敢不受命？』遂詣康安律師受具。潙山和尙
<lb ed="J" n="0213b25"/>道：『止持作犯，束<anchor xml:id="nkr_note_add_0213b2501" n="0213b2501"/><anchor xml:id="beg0213b2501" n="0213b2501"/>斂<anchor xml:id="end0213b2501"/>初心。然初心一步，也傳佛心宗千
<lb ed="J" n="0213b26"/>里也。焉有一步不能行而能走千里者？』若據山僧說，
<lb ed="J" n="0213b27"/>亦無遠近之分，但明一步則千里立至，千里不出一
<lb ed="J" n="0213b28"/>步，只爭汝等肯發心不肯發耳。一念回心，便同本得，
<lb ed="J" n="0213b29"/>不得輕於初學。《梵網經》云：『衆生受佛戒，則入諸佛位。』
<lb ed="J" n="0213b30"/>汝等一念回心受戒，實實與諸佛諸祖體無有二，汝
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0213c" n="0213c"/>
<lb ed="J" n="0213c01"/>等不得自生卑下。於今，出家人不肯發心，總是卑下
<lb ed="J" n="0213c02"/>自安，恐怕受戒之後事事有礙，不敢容易。殊不知未
<lb ed="J" n="0213c03"/>受戒人事事有礙，受戒之後卻事事無礙。何故？不受
<lb ed="J" n="0213c04"/>戒，便不是佛子，國王水土、十方檀施，一切無分，二時
<lb ed="J" n="0213c05"/>粥飯，總名偷食，便是自耕自鉏，也是偷他國王水土。
<lb ed="J" n="0213c06"/>爾若受戒，卽位同大覺，一切受用，自在無礙。今日，新
<lb ed="J" n="0213c07"/>發心菩薩齊集座下，山僧好生歡喜，恨不得將身供
<lb ed="J" n="0213c08"/>養。何故？汝纔發心，卽此一心，卽便是戒，更無別戒；卽
<lb ed="J" n="0213c09"/>便是佛，更無別佛。大衆，珍重。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0213c10"/><p xml:id="pJ38p0213c1001">浴佛日上堂，云：「今日是我佛如來降誕之辰，天下叢
<lb ed="J" n="0213c11"/>林例俱浴佛。且道佛還來受浴也無？又勿論天下叢
<lb ed="J" n="0213c12"/>林，祗如當年<name role="" type="person">舍衛國</name>中九龍吐水，是浴佛不是浴佛？
<lb ed="J" n="0213c13"/>不見道『佛身充滿於法界』，畢竟向甚麼處浴底是？」驀
<lb ed="J" n="0213c14"/>拈拂子云：「釋迦如來生也。」以左手作兜水勢云：「日吉
<lb ed="J" n="0213c15"/>時良，四面八方洗除殃罪，永保安康。」目顧左右云：「衆
<lb ed="J" n="0213c16"/>中莫有跛腳阿師麼？切忌一棒打殺。何故？」以拂子拂
<lb ed="J" n="0213c17"/>一拂云：「塞外無風長黯黯，且留殘命拂黃沙。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0213c18"/><p xml:id="pJ38p0213c1801">上堂云：「世出世間，若見其眞實，一切無差別。若是出
<lb ed="J" n="0213c19"/>家底識不得破，名爲出家在家。若是在家底識得破，
<lb ed="J" n="0213c20"/>名爲在家出家。若是男子識不得破，名爲戴鬚眉底
<lb ed="J" n="0213c21"/>女人。若是女人識得破，名爲少鬚眉底男子。祗爲你
<lb ed="J" n="0213c22"/>等識不得破，便道你是在家、我是出家、你是出家、我
<lb ed="J" n="0213c23"/>是在家、你是男子、我是女人、你是女人、我是男子，種
<lb ed="J" n="0213c24"/>種分別。祗此分別心，便是你生死根源，百劫千生輪
<lb ed="J" n="0213c25"/>迴六道。你若向父母未生以前一眼覷著，個裏還有
<lb ed="J" n="0213c26"/>在家、出家、女人、男子、種種分別也無？實實見得無有
<lb ed="J" n="0213c27"/>種種分別，然後，不妨出家底一任出家、在家底一任
<lb ed="J" n="0213c28"/>在家、男子自是男子、女人自是女人，各各現成，各各
<lb ed="J" n="0213c29"/>自在，更不須移易一絲毫，許你莫道女人有五障，畢
<lb ed="J" n="0213c30"/>竟要求轉男身方得成佛。據山僧看來，若男子識不
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0214a" n="0214a"/>
<lb ed="J" n="0214a01"/>破，不特五障，千障也有、萬障也有；女人若識得破，要
<lb ed="J" n="0214a02"/>求半障也不可得。你切莫執死言句，自生退屈，甘爲
<lb ed="J" n="0214a03"/>下劣。不見當時有個官人，他底姑出家參方回來要
<lb ed="J" n="0214a04"/>出世爲人，官人請一禪師勘驗他。那禪師問道：『聞汝
<lb ed="J" n="0214a05"/>要出世爲人，是不？』答云：『是。』禪師道：『女人有五障，如何
<lb ed="J" n="0214a06"/>爲得人？』答云：『豈不聞《法華經》中八歲龍女供珠成佛
<lb ed="J" n="0214a07"/>麼？』禪師道：『龍女有百千神變，你試一變看？』答云：『直饒
<lb ed="J" n="0214a08"/>變得，也是個野狐精。』又，當日臨濟會下有個灌溪和
<lb ed="J" n="0214a09"/>尙來到末山尼會下，末山打鼓上堂，灌溪出問云：『如
<lb ed="J" n="0214a10"/>何是末山境？』尼云：『不露頂。』又問：『如何是境中人？』尼云：
<lb ed="J" n="0214a11"/>『無男女相。』又問：『爲甚麼不變？』尼云：『不是神、不是鬼，變
<lb ed="J" n="0214a12"/>個甚麼？』你看他兩個，豈不都是女人？前後吐辭若出
<lb ed="J" n="0214a13"/>一口，只爲他每識得破，便稱大丈夫、天人師。大衆，若
<lb ed="J" n="0214a14"/>識得破，個個都是大丈夫。畢竟如何方喚作大丈夫？」
<lb ed="J" n="0214a15"/>卓拄杖云：「雪裏芙蓉香朵朵，鏡中柳葉曲灣灣。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0214a16"/><p xml:id="pJ38p0214a1601">上堂，擧：「七賢女對帝釋要三般物：一要無根樹子一
<lb ed="J" n="0214a17"/>株，二要無陰陽地一片，三要叫不響山谷一所。釋曰：
<lb ed="J" n="0214a18"/>『一切所需我悉有之，若三般物我實無有。』」乃云：「可惜
<lb ed="J" n="0214a19"/>堂堂天帝，被者七個女子當面熱瞞。當時若作帝釋，
<lb ed="J" n="0214a20"/>但叉手向前云：『願諸姊納少供養。』看他作麼生收領？」
<lb ed="J" n="0214a21"/>頃復云：「山僧一貧徹骨，大衆一切所需山僧俱不能
<lb ed="J" n="0214a22"/>辦。若論者三般物，卻實不難。」驀拈拄杖云：「誰要？誰要？」
<lb ed="J" n="0214a23"/>一僧出禮拜，師連打數下，下座。</p>
<lb ed="J" n="0214a24"/><p xml:id="pJ38p0214a2401">上堂，師擧：「《金剛經》云：『過去心不可得，現在心不可得，
<lb ed="J" n="0214a25"/>未來心不可得。』旣是不可得，又喚甚麼作心？於今學
<lb ed="J" n="0214a26"/>道人都因妄認四大爲我身相、六塵緣影爲我心相，
<lb ed="J" n="0214a27"/>所以，分彼分此、分善分惡、分聖分凡、分男分女、分在
<lb ed="J" n="0214a28"/>家出家，種種分別。若知心不可得，彼亦不可得、此亦
<lb ed="J" n="0214a29"/>不可得、善亦不可得、惡亦不可得、聖亦不可得、凡亦
<lb ed="J" n="0214a30"/>不可得、男亦不可得、女亦不可得、在家亦不可得、出
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0214b" n="0214b"/>
<lb ed="J" n="0214b01"/>家亦不可得、一切了不可得，倂此知不可得者，亦不
<lb ed="J" n="0214b02"/>可得，不可得中，只麼得。然後，不妨在彼成彼、在此成
<lb ed="J" n="0214b03"/>此、在善修善、在惡去惡、在聖離凡、在凡希聖、在男爲
<lb ed="J" n="0214b04"/>善男、在女爲善女、在家則現居士身而說法、出家則
<lb ed="J" n="0214b05"/>現比丘身而說法。不見道，豎窮三際，橫遍十方，隨處
<lb ed="J" n="0214b06"/>隨時，隨心自在。咄！且止，且止。卽今直截一句作麼生
<lb ed="J" n="0214b07"/>道？但得冰消去，長河依舊流。」卓拄杖下座。</p>
<lb ed="J" n="0214b08"/><p xml:id="pJ38p0214b0801">上堂，擧：「豐干到五臺逢一老人便問：『莫是文殊麼？』老
<lb ed="J" n="0214b09"/>人曰：『豈可有二文殊？』干作禮未起，忽然不見。」乃云：「者
<lb ed="J" n="0214b10"/>老人當日被者一問<anchor xml:id="nkr_note_add_0214b1001" n="0214b1001"/><anchor xml:id="beg0214b1001" n="0214b1001"/>已<anchor xml:id="end0214b1001"/>是逼得上壁，可惜放過一著。
<lb ed="J" n="0214b11"/>若見道『豈可有二文殊』，便與攔腮一掌，云：『野狐精。』饒
<lb ed="J" n="0214b12"/>者老人有通天伎倆也沒躲避處。」驀拈拂子云：「文殊，
<lb ed="J" n="0214b13"/>文殊。」一僧出云：「和尙莫眼花。」師便下座。</p>
<lb ed="J" n="0214b14"/><p xml:id="pJ38p0214b1401">上堂，師云：「洞山和尙有一偈云：『貪嗔癡，太無知，賴我
<lb ed="J" n="0214b15"/>如今識得伊。行便打，坐便搥，分付心王仔細推。無量
<lb ed="J" n="0214b16"/>劫來不解脫，問汝三人知不知？』又，神鼎和尙有一偈
<lb ed="J" n="0214b17"/>云：『貪嗔癡，實無知，十二時中任從伊。行便往，坐便隨，
<lb ed="J" n="0214b18"/>分付心王擬何爲？無量劫來本解脫，何須更問知不
<lb ed="J" n="0214b19"/>知？』山僧不免醜婦效嚬，也有一偈：貪嗔癡，我自知，渠
<lb ed="J" n="0214b20"/>卽我兮我卽伊。行著屐，坐披衣，不識心王分付誰。要
<lb ed="J" n="0214b21"/>求解脫添枷鎖，缺口沙盤壓稱錘。大衆，汝若向洞山
<lb ed="J" n="0214b22"/>處悟去，成佛有分；若向神鼎處悟去，天上人間隨心
<lb ed="J" n="0214b23"/>自在；若向山僧這裏悟去，入地獄如箭射。今日是罄
<lb ed="J" n="0214b24"/>光大德遣渠姪化衆檀設供，要與大衆同種成佛根
<lb ed="J" n="0214b25"/>因，且喜施者、受者一時立地成佛。只可憐老僧向人
<lb ed="J" n="0214b26"/>天衆前錯說一偈，卽今入地獄去也，伏乞大衆不吝
<lb ed="J" n="0214b27"/>慈悲，出來相救。」堂主進云：「廚房齋<anchor xml:id="nkr_note_add_0214b2701" n="0214b2701"/><anchor xml:id="beg0214b2701" n="0214b2701"/>已<anchor xml:id="end0214b2701"/>齊備，專候和尙。」
<lb ed="J" n="0214b28"/>師云：「你是一尊成佛底。」進云：「和尙是甚麼心行？」師云：
<lb ed="J" n="0214b29"/>「恁麼則不成佛也。」進云：「雪上加霜。」師便打。桂林進云：
<lb ed="J" n="0214b30"/>「三伏天暑，請和尙歸方丈。」師云：「恁麼則攜手同歸也。」
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0214c" n="0214c"/>
<lb ed="J" n="0214c01"/>林無語，師云：「又是一尊。」西堂出禮拜云：「某甲願隨和
<lb ed="J" n="0214c02"/>尙去。」師云：「爾作麼生去？」進云：「鍋湯裏添火，冰山裏澆
<lb ed="J" n="0214c03"/>水。」師云：「情知爾去不得。」復云：「大衆，人人成佛，不肯相
<lb ed="J" n="0214c04"/>救，只得倩拄杖相救去也。」卓拄杖，下座。</p>
<lb ed="J" n="0214c05"/><p xml:id="pJ38p0214c0501">解制上堂，擧：「翠巖和尙道：『一夏與諸兄弟東語西話，
<lb ed="J" n="0214c06"/>看翠巖眉毛在麼？』長慶云：『生也。』雲門云：『關。』保福云：『作
<lb ed="J" n="0214c07"/>賊人心虛。』大衆，你看他古人恁麼酬唱，可謂一盲引
<lb ed="J" n="0214c08"/>衆盲。」遂以手撥眉毛云：「且喜，且喜。賴是山僧一夏與
<lb ed="J" n="0214c09"/>諸兄弟並不曾東語西話。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0214c10"/><p xml:id="pJ38p0214c1001">上堂，卓拄杖云：「諸善知識放下著。」復卓一下云：「諸善
<lb ed="J" n="0214c11"/>知識放下著。」又卓一下云：「諸善知識放下著。且道放
<lb ed="J" n="0214c12"/>下個甚麼？莫是把人世貪名、貪色、貪利一切念頭放
<lb ed="J" n="0214c13"/>下麼？未合老僧意在。莫是把成佛作祖、了生死、出三
<lb ed="J" n="0214c14"/>界、最上最上念頭一切放下麼？未合老僧意在。又莫
<lb ed="J" n="0214c15"/>是把放下也放下麼？猶未合老僧意在。昔世尊因黑
<lb ed="J" n="0214c16"/>氏梵志來獻合歡梧桐花，世尊道：『放下著。』梵志將左
<lb ed="J" n="0214c17"/>手花放下，世尊又道：『放下著。』梵志將右手花放下，世
<lb ed="J" n="0214c18"/>尊又道：『放下著。』梵志道：『兩手中花俱<anchor xml:id="nkr_note_add_0214c1801" n="0214c1801"/><anchor xml:id="beg0214c1801" n="0214c1801"/>已<anchor xml:id="end0214c1801"/>放下，又放下
<lb ed="J" n="0214c19"/>個甚麼？』世尊道：『我令汝將外六塵、內六根、中六識一
<lb ed="J" n="0214c20"/>時捨卻。』大衆，作麼生說個捨底道理？餘且勿論，只於
<lb ed="J" n="0214c21"/>今二時粥飯一頓少不得，豈不是味？邊地苦寒，身中
<lb ed="J" n="0214c22"/>綿衣一件少不得，豈不是觸？難道忍饑耐寒喚作捨
<lb ed="J" n="0214c23"/>麼？又難道去投太子河淹殺喚作捨麼？山僧在南塔
<lb ed="J" n="0214c24"/>結夏一百三十五日，不知廢了無瑕大德多少口舌
<lb ed="J" n="0214c25"/>化米、化麵，腳底皮也走薄了。於今結冬第二日，又是
<lb ed="J" n="0214c26"/>無瑕父子領同李居士諸檀設供。大衆，怎麼食去甚
<lb ed="J" n="0214c27"/>是容易。你莫道念幾聲佛、誦幾句經，便消得他底麼。
<lb ed="J" n="0214c28"/>諸善知識，你於今直下放得下，便識得世尊當年道
<lb ed="J" n="0214c29"/>底，若識得世尊當年道底，便識得你現今放身命處，
<lb ed="J" n="0214c30"/>莫道無瑕父子，便是<name role="" type="person">三十三天</name>天子一齊跪捧微妙
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0215a" n="0215a"/>
<lb ed="J" n="0215a01"/>上供，也消受得起，不然，祗恐閻老子打算飯錢有日
<lb ed="J" n="0215a02"/>在。諸善知識，畢竟作麼生是你放身命處聻？」卓拄杖
<lb ed="J" n="0215a03"/>云：「夜半雪飛窗外白，夢中錯認是梅花。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0215a04"/><p xml:id="pJ38p0215a0401">上堂，擧：「文殊一日喚善財童子採藥道：『是藥者，採將
<lb ed="J" n="0215a05"/>來。』善財遍觀大地，無不是藥，卻回白文殊云：『無有不
<lb ed="J" n="0215a06"/>是藥者。』文殊道：『是藥者，採將來。』善財卽從地拾一莖
<lb ed="J" n="0215a07"/>艸遞與文殊，文殊拈艸云：『此藥能殺人，亦能活人。』」豎
<lb ed="J" n="0215a08"/>拂子云：「山僧者裡也有一味藥，神農昔日不敢嘗，耆
<lb ed="J" n="0215a09"/>婆平生不曾識，釋迦一噉塞卻咽喉，彌勒未吞爛卻
<lb ed="J" n="0215a10"/>唇舌。且道者個藥與文殊那藥是同是別？文殊道『此
<lb ed="J" n="0215a11"/>藥能殺人亦能活人』，山僧者藥敎你求生不得生、求
<lb ed="J" n="0215a12"/>死不得死，直得渾身臭汗出盡時款款地伸手一摩，
<lb ed="J" n="0215a13"/>依舊眼橫鼻直。衆中莫有恨病服藥底麼？若有，不妨
<lb ed="J" n="0215a14"/>向前來，山僧又不要你藥錢，也不用甚麼引子，只恐
<lb ed="J" n="0215a15"/>你諱疾忌醫，山僧便不奈你何了也。」頃云：「世間四百
<lb ed="J" n="0215a16"/>四病，便用世間藥治得。若是無明病、煩惱病、貪嗔癡
<lb ed="J" n="0215a17"/>一切等病，乃至聲聞病、辟支病、菩薩病，卻是佛藥治
<lb ed="J" n="0215a18"/>得。唯有佛病、祖病，甚麼藥治得？」良久云：「佛病、祖病，尙
<lb ed="J" n="0215a19"/>有大闡提藥治得。祗如大闡提病又用甚藥治得？」又，
<lb ed="J" n="0215a20"/>擧：「雲門大師云：『法身有兩般病。得到法身，爲法執不
<lb ed="J" n="0215a21"/>忘，己見猶存，坐在法身邊是一；直饒透過法身去，放
<lb ed="J" n="0215a22"/>過則不可，仔細點檢將來，有甚麼氣息，亦是病。』且道
<lb ed="J" n="0215a23"/>跛腳老漢恁麼道，他還有病也無？不特雲門是病，善
<lb ed="J" n="0215a24"/>財亦是病，文殊也是病，直得你諸人盡沒病時，他便
<lb ed="J" n="0215a25"/>沒病。不見道衆生病愈，菩薩病愈？你諸人各各審察，
<lb ed="J" n="0215a26"/>試看汝病在甚麼處？汝自病不識，祗管來山僧者裡
<lb ed="J" n="0215a27"/>求藥。山僧只今渾身是病，衆中莫有能爲山僧發藥
<lb ed="J" n="0215a28"/>底麼？若發得山僧者一貼藥，便發得大闡提那一貼
<lb ed="J" n="0215a29"/>藥；若發得大闡提那一貼藥，便不管文殊病、善財病、
<lb ed="J" n="0215a30"/>雲門病、一切佛病、祖病、聖病、凡病，一時救取了也。如
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0215b" n="0215b"/>
<lb ed="J" n="0215b01"/>其未然，少頃齋堂板響，是西會諸耆宿領衆檀設供，
<lb ed="J" n="0215b02"/>好茶好飯儘著你噇。祗是莫將粉湯灌在鼻孔裡，卻
<lb ed="J" n="0215b03"/>怪山僧藥無靈驗。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0215b04"/><p xml:id="pJ38p0215b0401">上堂云：「大衆，你若向十五日以前會取，則是山僧辜
<lb ed="J" n="0215b05"/>負汝等；若向十五日以後會取，卻是汝等辜負山僧；
<lb ed="J" n="0215b06"/>正當十五日會取，山僧與汝等同時辜負大衆。作麼
<lb ed="J" n="0215b07"/>生纔得不辜負聻？」以拂子作○相，又於中作十字，云：
<lb ed="J" n="0215b08"/>「會麼？會麼？大衆，此事也不得一向，須識無句中有句，
<lb ed="J" n="0215b09"/>有句中無句始得。」頃，擧：「僧問乾峰：『十方婆伽梵，一路
<lb ed="J" n="0215b10"/>涅槃門。未審路頭在甚麼處？』乾峰以拄杖畫一畫云：
<lb ed="J" n="0215b11"/>『在這裡。』者僧當時不會，卻問雲門，雲門答云：『扇子跨
<lb ed="J" n="0215b12"/>跳上<name role="" type="person">三十三天</name>，觸著帝釋鼻孔；東海鯉魚打一棒，雨
<lb ed="J" n="0215b13"/>似盆傾。』你道雲門是指他路頭，乾峰是指他路頭？者
<lb ed="J" n="0215b14"/>兩個老漢總與一狀領過，一坑埋卻。今日若有人問
<lb ed="J" n="0215b15"/>山僧：『十方婆伽梵，一路涅槃門。未審路頭在甚麼處？』
<lb ed="J" n="0215b16"/>山僧向前扭住胸前，卻問道：『今日向陽李居士合家
<lb ed="J" n="0215b17"/>辦如許妙供，保寧諸師又領諸善信設如許盛齋，未
<lb ed="J" n="0215b18"/>審你先向那裡下口？』你若向者裡下得一個轉語當
<lb ed="J" n="0215b19"/>得山僧意，便識得雲門扇子。識得雲門扇子，便識得
<lb ed="J" n="0215b20"/>乾峰拄杖。不特識得乾峰拄杖，西天四七、東土二三，
<lb ed="J" n="0215b21"/>以及兩<anchor xml:id="nkr_note_add_0215b2101" n="0215b2101"/><anchor xml:id="beg0215b2101" n="0215b2101"/>派<anchor xml:id="end0215b2101"/>、五支、天下老和尙鼻孔，盡在你諸人手裡。
<lb ed="J" n="0215b22"/>雖日消萬兩，有甚麼難？如其未然，則如許妙供、如許
<lb ed="J" n="0215b23"/>盛齋，全歸檀那受用去也。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0215b24"/><p xml:id="pJ38p0215b2401">上堂，云：「古人道，此事如水上葫蘆相似。若是頂門具
<lb ed="J" n="0215b25"/>眼底，向者裏一覷覷著，自然活潑潑地，著著有出身
<lb ed="J" n="0215b26"/>之路，決定不肯向他人言句下死卻。祗爲你一向死
<lb ed="J" n="0215b27"/>在句下，自<anchor xml:id="nkr_note_add_0215b2701" n="0215b2701"/><anchor xml:id="beg0215b2701" n="0215b2701"/>己<anchor xml:id="end0215b2701"/>更沒有個轉身吐氣處。不見道，假若言
<lb ed="J" n="0215b28"/>前薦得，猶是滯殼迷封，直饒句下精通，未免觸途狂
<lb ed="J" n="0215b29"/>解。大衆，須是你自己腳跟下急急尋一條活路，方得
<lb ed="J" n="0215b30"/>動轉自在，不要只將心意識去卜度他。莫道卜度得
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0215c" n="0215c"/>
<lb ed="J" n="0215c01"/>不是，縱使你卜度得十分合佛意、合祖意，干你自己
<lb ed="J" n="0215c02"/>甚麼事？你自己喫飽飯又只管咬嚼別人屎橛作麼？
<lb ed="J" n="0215c03"/>昔日，報慈上堂，有演化禪人出問云：『如何是眞常佛
<lb ed="J" n="0215c04"/>性？』慈云：『誰無？』化不會，座元向道：『和尙恁地慈悲爲你，
<lb ed="J" n="0215c05"/>一切四生、六道，誰無佛性？』是時，幸有個守澄禪師在
<lb ed="J" n="0215c06"/>旁聞得，咬指云：『己眼不明，又瞎卻他人底眼。』因喚化
<lb ed="J" n="0215c07"/>來問座元底語，化云：『賴座元爲某甲說破。』澄云：『佛法
<lb ed="J" n="0215c08"/>不是者個道理。你若不信，去問堂頭和尙。』化到方丈
<lb ed="J" n="0215c09"/>述所見，慈云：『佛法不是者個道理。』化求說破，慈令去
<lb ed="J" n="0215c10"/>問澄化，下問澄云：『如何是眞常佛性？』澄云：『誰有？』化遂
<lb ed="J" n="0215c11"/>有省。大衆，你道那座元道『一切四生六道誰無佛性』
<lb ed="J" n="0215c12"/>正合大乘諸經，爲甚澄長老卻道他『瞎卻人眼』？澄長
<lb ed="J" n="0215c13"/>老道個『誰有』，你莫卻又思量道，『實際理地，不受一塵』，
<lb ed="J" n="0215c14"/>幷『眞常佛性也不可得』。所以，他聞恁麼道便省得。似
<lb ed="J" n="0215c15"/>者般見解，一連打死一百個，有甚麼過？你莫又見恁
<lb ed="J" n="0215c16"/>麼道便道，『我也不著有我，也不著無』，者便是眞常佛
<lb ed="J" n="0215c17"/>性。似者般見解，一連打死二百個有甚麼過？者個喚
<lb ed="J" n="0215c18"/>作佛法中賊。然則畢竟作麼生是眞常佛性？」擊拂子
<lb ed="J" n="0215c19"/>云：「沙河河結牛蹄滑，棲雲雲淨月輪高。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0215c20"/><p xml:id="pJ38p0215c2001">至日，上堂，云：「時序推遷，陰陽迭勝。旣陽消而陰長，復
<lb ed="J" n="0215c21"/>陰伏而陽生。」豎拂子云：「一陽生也。大衆，自有生以來，
<lb ed="J" n="0215c22"/>無一個不隨氣化遷流，無一個不被陰陽管束。還曾
<lb ed="J" n="0215c23"/>識得陰陽二字也無？尋常道，陽昇陰降，陽明陰暗，陽
<lb ed="J" n="0215c24"/>生陰殺。所以，每年夏至也是至，冬至也是至，爲甚只
<lb ed="J" n="0215c25"/>喚冬至作至日？天下稱賀，祗爲扶陽抑陰。儒敎中一
<lb ed="J" n="0215c26"/>部《易經》，大都扶陽而抑陰。西漢楊子雲倣《易》作玄，卻
<lb ed="J" n="0215c27"/>云：『夏至以後之日近玄之象也，冬至以後之日遠玄
<lb ed="J" n="0215c28"/>之象也。』他爲甚卻恁顚倒？蓋爲愚人時至乃覺，智者
<lb ed="J" n="0215c29"/>識在機先。他纔見一陰初生，便知陽氣將至；纔見一
<lb ed="J" n="0215c30"/>陽初生，便知陰氣將至。寒來暑往，冬去春來，者猶是
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0216a" n="0216a"/>
<lb ed="J" n="0216a01"/>外面底陰陽。你還知自身中陰陽麼？你纔動一善念，
<lb ed="J" n="0216a02"/>卽是一陽生也；你纔動一惡念，卽是一陰生也。又須
<lb ed="J" n="0216a03"/>知惡爲善對，善爲惡基。不見道，當明中有暗，勿以暗
<lb ed="J" n="0216a04"/>相睹；當暗中有明，勿以明相遇。明暗交參，善惡倚伏，
<lb ed="J" n="0216a05"/>總來出不得陰陽二字。還有不被陰陽管束底麼？」西
<lb ed="J" n="0216a06"/>堂進語云：「善惡不思量時如何？」師云：「生也。」進云：「善惡
<lb ed="J" n="0216a07"/>不思量，又生個甚麼？」師云：「好問西村倪大姐，花瓣新
<lb ed="J" n="0216a08"/>添一線長。」喝一喝，下座。</p>
<lb ed="J" n="0216a09"/><p xml:id="pJ38p0216a0901">上堂，云：「世間爲善底，如池中湯；爲惡底，如澗中冰。澗
<lb ed="J" n="0216a10"/>中冰令人可畏，若向冰裡坐，決定凍殺；池中湯令人
<lb ed="J" n="0216a11"/>可愛，若向湯裡坐，卻能爲人消災愈疾。當其爲湯，湯
<lb ed="J" n="0216a12"/>中決定無冰；當其爲冰，冰中決定無湯。所以，爲善，善
<lb ed="J" n="0216a13"/>中決定無惡；爲惡，惡中決定無善，善惡兩不相參。恁
<lb ed="J" n="0216a14"/>麼，則善惡判然去也。雖然，爲善毋自恃，爲惡毋自棄。
<lb ed="J" n="0216a15"/>莫道業<anchor xml:id="nkr_note_add_0216a1501" n="0216a1501"/><anchor xml:id="beg0216a1501" n="0216a1501"/>已<anchor xml:id="end0216a1501"/>爲惡，寧復爲善。一生作惡底，一念向善，則
<lb ed="J" n="0216a16"/>全惡爲善。莫道旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0216a1601" n="0216a1601"/><anchor xml:id="beg0216a1601" n="0216a1601"/>已<anchor xml:id="end0216a1601"/>爲善，寧復爲惡。一生作善底，一
<lb ed="J" n="0216a17"/>念向惡，則全善爲惡。就如池中湯，畢竟是湯，一旦流
<lb ed="J" n="0216a18"/>入澗中，則全湯是冰。澗中冰，分明是冰，一旦移入池
<lb ed="J" n="0216a19"/>中，則全冰是湯。所以，善惡本無定形，遇緣則變。不見
<lb ed="J" n="0216a20"/>道，與善人居，如入芝蘭之室，久而不聞其香，則與之
<lb ed="J" n="0216a21"/>俱化矣；與惡人居，如入枯魚之肆，久而不聞其臭，亦
<lb ed="J" n="0216a22"/>與之俱化矣。雖然，又須知有隨緣不變底一著。當其
<lb ed="J" n="0216a23"/>爲善，善是何體？當其爲惡，惡是何根？善惡祗是一心，
<lb ed="J" n="0216a24"/>一心本無善惡。如冰與湯，祗是一水，水本非冰，水亦
<lb ed="J" n="0216a25"/>非湯。」喝一喝云：「者裏一滴也無，又說甚麼水與非水？
<lb ed="J" n="0216a26"/>祗如截斷衆流、不落善惡一句作麼生道？」復喝一喝，
<lb ed="J" n="0216a27"/>下座。</p>
<lb ed="J" n="0216a28"/><p xml:id="pJ38p0216a2801">上堂，白椎畢，師云：「若論第一義，便恁麼下去，<anchor xml:id="nkr_note_add_0216a2801" n="0216a2801"/><anchor xml:id="beg0216a2801" n="0216a2801"/>已<anchor xml:id="end0216a2801"/>是淹
<lb ed="J" n="0216a29"/>沒爾諸人了也，事不獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0216a2901" n="0216a2901"/><anchor xml:id="beg0216a2901" n="0216a2901"/>已<anchor xml:id="end0216a2901"/>。記得《華嚴》一偈：『佛身充滿
<lb ed="J" n="0216a30"/>於法界，普現一切群生前。隨緣赴感靡不周，而常處
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0216b" n="0216b"/>
<lb ed="J" n="0216b01"/>此菩提座。』大衆，作麼生說個靡不周底道理？山僧自
<lb ed="J" n="0216b02"/>來關東，匿跡慈恩，承體光僧主種種加恩，又承印眞
<lb ed="J" n="0216b03"/>禪人分我半席同寢，處者年餘，不啻骨肉。後來，藏主
<lb ed="J" n="0216b04"/>開藏強山僧主席，方纔惹出無限絡索。比如山僧未
<lb ed="J" n="0216b05"/>來時，慈恩本無山僧；山僧旣到普濟，慈恩卻無山僧；
<lb ed="J" n="0216b06"/>及乎受南塔請，普濟又無山僧；卽今在大寧與大衆
<lb ed="J" n="0216b07"/>團圞，南塔又無山僧。作麼生纔得隨緣赴感靡不周
<lb ed="J" n="0216b08"/>聻？爾莫道身到心不到、心到身不到，卽是身外有心、
<lb ed="J" n="0216b09"/>心外有身。身心尙自打作兩橛，如何說個充滿法界？
<lb ed="J" n="0216b10"/>又記得善財南詢登妙高峰頂，遍覓德雲比丘不得，
<lb ed="J" n="0216b11"/>及到別峰方纔相見。且道別峰得見，爲甚妙高峰不
<lb ed="J" n="0216b12"/>得見？」又，擧：「大耳三藏得他心通，第一度、第二度俱見
<lb ed="J" n="0216b13"/>國師，第三度爲甚不見國師？莫道國師跳出三界外
<lb ed="J" n="0216b14"/>麼？國師出得三界，爲甚前兩度不出？於此不識，不特
<lb ed="J" n="0216b15"/>第三度不見，前兩度也不曾見；於此識得，國師從不
<lb ed="J" n="0216b16"/>曾離三藏一步，三藏亦不曾離國師一步。又非特三
<lb ed="J" n="0216b17"/>藏國師不曾相離，德雲比丘亦不曾離善財一步，善
<lb ed="J" n="0216b18"/>財亦不曾離德雲比丘一步。又非特德雲、善財不曾
<lb ed="J" n="0216b19"/>相離，山僧現在大寧亦不曾離南塔一步，在南塔亦
<lb ed="J" n="0216b20"/>不曾離普濟一步，在普濟亦不曾離慈恩一步。便是
<lb ed="J" n="0216b21"/>山僧未來關東以前，與現前大衆亦不曾相離一步。
<lb ed="J" n="0216b22"/>則後來戒期<anchor xml:id="nkr_note_add_0216b2201" n="0216b2201"/><anchor xml:id="beg0216b2201" n="0216b2201"/>已<anchor xml:id="end0216b2201"/>畢、道場<anchor xml:id="nkr_note_add_0216b2202" n="0216b2202"/><anchor xml:id="beg0216b2202" n="0216b2202"/>已<anchor xml:id="end0216b2202"/>散，大衆各還本刹，或之他
<lb ed="J" n="0216b23"/>方，亦不曾離山僧一步，亦不曾離國師與三藏一步，
<lb ed="J" n="0216b24"/>亦不曾離德雲比丘與善財一步。方信道，法身充滿
<lb ed="J" n="0216b25"/>於法界，亦無法界可滿，普現一切群生前，亦無群生
<lb ed="J" n="0216b26"/>前可現，隨緣赴感靡不周，亦無周與不周，而常處此
<lb ed="J" n="0216b27"/>菩提座，亦無菩提座可處。不然，但執世相相求，何止
<lb ed="J" n="0216b28"/>三藏見不得國師、善財見不得德雲比丘？現今，山僧
<lb ed="J" n="0216b29"/>登座，大衆圍繞，眼眼相覷，總未曾夢見山僧在。大衆
<lb ed="J" n="0216b30"/>到者裡，必須親悟親證始得，不是說了便休。大衆，畢
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0216c" n="0216c"/>
<lb ed="J" n="0216c01"/>竟作麼生是親悟親證一句？」卓拄杖，又呼大衆云：「今
<lb ed="J" n="0216c02"/>日豈不是說戒第三日？」下座。</p>
<lb ed="J" n="0216c03"/><p xml:id="pJ38p0216c0301">上堂，師云：「今日，張居士領衆檀設供，又請山僧說法。
<lb ed="J" n="0216c04"/>說個甚麼法好？大衆，自從去年十月結制，山僧便鼓
<lb ed="J" n="0216c05"/>者兩片皮，直鼓到如今。譬如世間唱本戲文，有開場，
<lb ed="J" n="0216c06"/>便有尾聲。又如佛說一卷經，有序有正，便有流通。似
<lb ed="J" n="0216c07"/>者般沒起沒止，作麼生是個了期？除是遇著個腦後
<lb ed="J" n="0216c08"/>見腮底漢子，一把拉下法座來，狠狠底與他幾摑摑
<lb ed="J" n="0216c09"/>住了，不然直鼓到來年正月初九日也沒個休歇。大
<lb ed="J" n="0216c10"/>衆，他非但今日如此，自從母胎裏出來，呱地一聲便
<lb ed="J" n="0216c11"/>沒個關攔，直到今日。又非特母胎裏出來，自從無始
<lb ed="J" n="0216c12"/>劫便沒個關攔，不知惹了多少災禍，直至今日。不免
<lb ed="J" n="0216c13"/>在人天衆前完全發露，一起懺悔。奉勸你諸人從今
<lb ed="J" n="0216c14"/>以後，切勿信他。你在天上，他卻哄你下地；你在地下，
<lb ed="J" n="0216c15"/>他卻哄你上天；你在蓮花淨界，他卻哄你向驢胎馬
<lb ed="J" n="0216c16"/>腹裏藏身；爾在驢胎馬腹裏，他卻哄爾向蓮華淨界
<lb ed="J" n="0216c17"/>裏著腳。大衆，且道天上是，地下是？蓮華淨界是，驢胎
<lb ed="J" n="0216c18"/>馬腹是？總來只是哄爾。畢竟向甚麼處得是？待十五
<lb ed="J" n="0216c19"/>日解制方向汝道。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0216c20"/><p xml:id="pJ38p0216c2001">師受海州接引請，拈疏示衆云：「古人云：『相逢不拈出，
<lb ed="J" n="0216c21"/>擧意便知有。』卽今拈出，<anchor xml:id="nkr_note_add_0216c2101" n="0216c2101"/><anchor xml:id="beg0216c2101" n="0216c2101"/>已<anchor xml:id="end0216c2101"/>是逗漏不堪了也。大衆還
<lb ed="J" n="0216c22"/>知有麼？如未知有，再煩表白剖露。」</p>
<lb ed="J" n="0216c23"/><p xml:id="pJ38p0216c2301">指法座云：「三世諸佛向者裏轉大法輪，歷代祖師向
<lb ed="J" n="0216c24"/>者裏明正法眼。有一人將正法眼與大法輪拈放一
<lb ed="J" n="0216c25"/>邊，盡十方虛空都來是個寶華王座。雖然，到者裏也
<lb ed="J" n="0216c26"/>少他不得。」遂陞座，拈香祝聖竟，復拈香云：「者瓣香，不
<lb ed="J" n="0216c27"/>從千聖傳來，不從自<anchor xml:id="nkr_note_add_0216c2701" n="0216c2701"/><anchor xml:id="beg0216c2701" n="0216c2701"/>己<anchor xml:id="end0216c2701"/>流出，當年向浮山華首一氣
<lb ed="J" n="0216c28"/>削成，今日在海州接引四回拈起，端爲現住福州上
<lb ed="J" n="0216c29"/>空下隱本師大和尙，以酬法乳。」<anchor xml:id="nkr_note_add_0216c2901" n="0216c2901"/><anchor xml:id="beg0216c2901" n="0216c2901"/>斂<anchor xml:id="end0216c2901"/>衣就座。座元白椎
<lb ed="J" n="0216c30"/>畢，侍者出問：「古人道：『能爲萬象主，不逐四時凋。』卽今
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0217a" n="0217a"/>
<lb ed="J" n="0217a01"/>韶光欲度，夏景將臨，未審如何是萬象主？」師云：「闍黎
<lb ed="J" n="0217a02"/>此問最親切。」進云：「莫祗者便是麼？」師云：「鷂子過新羅。」
<lb ed="J" n="0217a03"/>進云：「如何是賓中賓？」師云：「六載<anchor xml:id="nkr_note_add_0217a0301" n="0217a0301"/><anchor xml:id="beg0217a0301" n="0217a0301"/>已<anchor xml:id="end0217a0301"/>忘歸去路，巫閭空
<lb ed="J" n="0217a04"/>作望鄕臺。」進云「如何是賓中主？」師云：「寒邊若遇好相
<lb ed="J" n="0217a05"/>識，豈必羅浮是舊居？」進云：「如何是主中賓？」師云：「但使
<lb ed="J" n="0217a06"/>一花開海角，何妨撲面盡黃沙？」進云：「如何是主中主？」
<lb ed="J" n="0217a07"/>師云：「三尺龍泉藏敝匣，鋒鋩未動海風高。」進云：「昔日
<lb ed="J" n="0217a08"/>王宮，今朝佛國。法王人王，未審誰賓誰主？」師云：「看取
<lb ed="J" n="0217a09"/>令行時。」進云：「恁麼則五石風調，三韓日朗也。」師云：「禮
<lb ed="J" n="0217a10"/>拜了退。」者禮拜。維那出問：「一偈分賓主則不問，如何
<lb ed="J" n="0217a11"/>是洞上賓主？」師云：「從頭問來。」進云：「如何是賓中賓？」師
<lb ed="J" n="0217a12"/>云：「木女簪花石人笑。」進云：「如何是賓中主？」師云：「窮猿
<lb ed="J" n="0217a13"/>歸洞月歸潭。」進云：「如何是主中賓？」師云：「枯木開花三
<lb ed="J" n="0217a14"/>四朵。」進云：「如何是主中主？」師云：「古殿雲封千百重。」進
<lb ed="J" n="0217a15"/>云：「還有不落賓主底句也無？」師云：「燈籠衣架打秋千。」
<lb ed="J" n="0217a16"/>那禮拜歸衆。師乃云：「有時向魔宮虎穴裏閒眠，有時
<lb ed="J" n="0217a17"/>向珠樓瑤府裏據坐，有時向高峰大壑裏孤身獨處，
<lb ed="J" n="0217a18"/>有時向魚行酒肆裏掉臂橫行，者都是衲僧家尋常
<lb ed="J" n="0217a19"/>遊歷。若論安身立命處，直饒千百億釋迦、千百億彌
<lb ed="J" n="0217a20"/>勒、千百億文殊、千百億普賢一齊現無量千百億手
<lb ed="J" n="0217a21"/>眼，要覷也覷不見，要摩也摩不著。你道爲甚得恁麼
<lb ed="J" n="0217a22"/>嚴密？大衆，這也不在遠，只在你諸人腳跟底下。爭奈
<lb ed="J" n="0217a23"/>步步踏著，所以步步錯過？畢竟在甚麼處聻？」擊拂子
<lb ed="J" n="0217a24"/>云：「舊宮瓦礫新除盡，淡飯粗茶且過時。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0217a25"/><p xml:id="pJ38p0217a2501">上堂，擧：「雲門示衆道：『結制來十餘日也，寒山子作麼
<lb ed="J" n="0217a26"/>生？』大潙眞如示衆道：『結制來十餘日也，水牯牛作麼
<lb ed="J" n="0217a27"/>生？』圓悟示衆道：『結制來十餘日也，鐙籠露柱作麼生？』
<lb ed="J" n="0217a28"/>者三個老漢，可謂各出新裁，照耀千古。山僧者裡卻
<lb ed="J" n="0217a29"/>不然，結制來十餘日也，痾屎撒尿作麼生？你若向痾
<lb ed="J" n="0217a30"/>屎撒尿處識得，便識得鐙籠露柱；你若識得鐙籠露
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0217b" n="0217b"/>
<lb ed="J" n="0217b01"/>柱，便識得水牯牛；你若識得水牯牛，便識得寒山子；
<lb ed="J" n="0217b02"/>你若識得寒山子，便不難拈蓋州作海州，移海州作
<lb ed="J" n="0217b03"/>蓋州，將崇敎、興隆、道林、上帝與接引打作一個道場。
<lb ed="J" n="0217b04"/>而其中<anchor xml:id="nkr_note_add_0217b0401" n="0217b0401"/><anchor xml:id="beg0217b0401" n="0217b0401"/>已<anchor xml:id="end0217b0401"/>受具者，不得輕於未受具者。然後，海州不
<lb ed="J" n="0217b05"/>妨自海州，蓋州不妨自蓋州。蓋州諸刹僧不妨來齋
<lb ed="J" n="0217b06"/>接引僧，接引僧不妨受蓋州諸刹僧齋。而其中未受
<lb ed="J" n="0217b07"/>具者，便須急急發心受具。何故？」卓拄杖云：「絲絲春雨
<lb ed="J" n="0217b08"/>原無擇，爭奈花開有後先？」下座。</p>
<lb ed="J" n="0217b09"/><p xml:id="pJ38p0217b0901">浴佛，上堂，維那問：「古人道：『不論禪定解脫，唯論見性。』
<lb ed="J" n="0217b10"/>此中有幾人見性？」師豎拂云：「一二三四五。」進云：「東風
<lb ed="J" n="0217b11"/>一拂，萬卉齊敷。又何多何少？」師云：「五四三二一。」進云：
<lb ed="J" n="0217b12"/>「門前師子未肯點頭在。」師云：「情知你數不出。」那一喝，
<lb ed="J" n="0217b13"/>師云：「恰。」那禮拜，師乃云：「今日是我佛如來降誕之辰，
<lb ed="J" n="0217b14"/>凡在浴佛，毋論僧俗男女，俱是親蒙佛記而來。山僧
<lb ed="J" n="0217b15"/>記得一則舊話，特擧似。昔，遵布衲浴佛次，藥山問云：
<lb ed="J" n="0217b16"/>『者個從爾浴，還浴得那個麼？』遵云：『把將那個來。』山無
<lb ed="J" n="0217b17"/>語。後人紛紛卜度道：『者個是幻身，那個是法身。』又有
<lb ed="J" n="0217b18"/>底道：『幻身卽法身，法身卽幻身，如何又分者個那個？』
<lb ed="J" n="0217b19"/>似者般商量，總未曾夢見佛身在。豈特不曾夢見佛
<lb ed="J" n="0217b20"/>身，幷未曾夢見二大老在。你若數得山僧適纔答者
<lb ed="J" n="0217b21"/>僧話是多少數，便會得二大老道者個與那個；會得
<lb ed="J" n="0217b22"/>者個與那個，方纔見得佛身。畢竟如何是佛身？」卓拄
<lb ed="J" n="0217b23"/>杖云：「九龍新吐水，塞艸盡含滋。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0217b24"/><p xml:id="pJ38p0217b2401">上堂，僧問：「四塞河山，全歸個裡。如何是個裏？」師云：「城
<lb ed="J" n="0217b25"/>邊四月桃花放，恰似嶺南正月初。」進云：「恁麼則立處
<lb ed="J" n="0217b26"/>全眞也。」師云：「無人知此意，令我憶靈雲。」僧一喝，師云：
<lb ed="J" n="0217b27"/>「你者一喝落在甚處？」僧擬進語，師云：「趕出去。」乃云：「到
<lb ed="J" n="0217b28"/>者裏，不用如何若何。適纔撞鐘擂鼓，山僧陞座，早<anchor xml:id="nkr_note_add_0217b2801" n="0217b2801"/><anchor xml:id="beg0217b2801" n="0217b2801"/>已<anchor xml:id="end0217b2801"/>
<lb ed="J" n="0217b29"/>將無量百千三昧分付與你諸人，只是你諸人不知。
<lb ed="J" n="0217b30"/>非但你諸人不知，不見道釋迦三昧迦葉不知，迦葉
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0217c" n="0217c"/>
<lb ed="J" n="0217c01"/>三昧阿難不知，阿難三昧<name role="" type="person">商那和修</name>不知，<name role="" type="person">商那和修</name>
<lb ed="J" n="0217c02"/>三昧優波鞠多不知。若據山僧看來，釋迦三昧釋迦
<lb ed="J" n="0217c03"/>不知，迦葉三昧迦葉不知，阿難三昧阿難不知，商那
<lb ed="J" n="0217c04"/>和修三昧<name role="" type="person">商那和修</name>不知，優波鞠多三昧優波鞠多
<lb ed="J" n="0217c05"/>不知，便是山僧三昧山僧也不知。祗如你諸人，五更
<lb ed="J" n="0217c06"/>聞鐘早起，日午聽板過堂，從東邊入、西邊出，還至各
<lb ed="J" n="0217c07"/>堂晏坐、經行，各各俱有無量百千三昧。爭奈你諸人
<lb ed="J" n="0217c08"/>不知，卻反去向佛邊求、祖邊求？遠之遠矣。何況又有
<lb ed="J" n="0217c09"/>一種無知外道，敎人瞅光看影、聽天鼓、覓虛聲，豈不
<lb ed="J" n="0217c10"/>是平康道上自己掘個地獄去鑽麼？大衆，不用遠求，
<lb ed="J" n="0217c11"/>但向你平常日用中體究，忽然知得，便可與釋迦、迦
<lb ed="J" n="0217c12"/>葉、阿難、<name role="" type="person">商那和修</name>、優波鞠多以及西天、東土歷代相
<lb ed="J" n="0217c13"/>傳天下老和尙把手共行。旣然如此，爲甚山僧適纔
<lb ed="J" n="0217c14"/>又道釋迦也不知、迦葉也不知、阿難也不知、商那和
<lb ed="J" n="0217c15"/>修也不知、優波鞠多也不知？不知底與他三十棒，知
<lb ed="J" n="0217c16"/>底也與他三十棒，畢竟作麼生？李居士一向好善，今
<lb ed="J" n="0217c17"/>日合家前來齋僧，大衆，且去飽餐一頓。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0217c18"/><p xml:id="pJ38p0217c1801">上堂，云：「昔日，石室和尙每見僧來，拈拄杖云：『過去諸
<lb ed="J" n="0217c19"/>佛也恁麼，現在諸佛也恁麼，未來諸佛也恁麼。』後來
<lb ed="J" n="0217c20"/>圓悟和尙卻拈拄杖云：『過去諸佛不恁麼，現在諸佛
<lb ed="J" n="0217c21"/>不恁麼，未來諸佛不恁麼。』者兩個老漢分疆立界，各
<lb ed="J" n="0217c22"/>得一半。或者道：『恁麼底也是，不恁麼底也是。』又有道：
<lb ed="J" n="0217c23"/>『恁麼底也不是，不恁麼底也不是。』又有道：『有時恁麼，
<lb ed="J" n="0217c24"/>有時不恁麼；有時恁麼中卻不恁麼，有時不恁麼中
<lb ed="J" n="0217c25"/>卻恁麼。』山僧者裏從頭棒將去。只今恁麼、不恁麼且
<lb ed="J" n="0217c26"/>置，祗如過去佛過去、未來佛未來，現在佛畢竟在甚
<lb ed="J" n="0217c27"/>麼處？」擧如意云：「縱饒你識得現在佛，且不知我者如
<lb ed="J" n="0217c28"/>意子來處。你若識得如意子來處，一生參學事畢。」下
<lb ed="J" n="0217c29"/>座。</p>
<lb ed="J" n="0217c30"/><p xml:id="pJ38p0217c3001">上堂，云：「昔日，石鞏慧藏禪師專以弋獵爲務，惡見沙
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0218a" n="0218a"/>
<lb ed="J" n="0218a01"/>門。一日，因逐鹿過<name role="" type="person">馬祖</name>菴前，<name role="" type="person">馬祖</name>逆之，渠問<name role="" type="person">馬祖</name>：『曾
<lb ed="J" n="0218a02"/>見鹿過麼？』祖道：『汝是何人？』渠道：『獵人。』祖道：『汝能射麼？』
<lb ed="J" n="0218a03"/>渠道：『能射。』祖道：『一箭射幾個？』渠道：『一箭射一個。』祖道：
<lb ed="J" n="0218a04"/>『汝不能射。』渠道：『和尙能射麼？』祖道：『能射。』渠道：『一箭射
<lb ed="J" n="0218a05"/>幾個？』祖道：『一箭射一群。』渠道：『彼此都是生命，何用射
<lb ed="J" n="0218a06"/>他一群？』祖道汝：『旣解恁麼道，何不自射？』渠道：『敎某甲
<lb ed="J" n="0218a07"/>自射，直是無下手處。』祖道：『者漢曠劫無明煩惱今日
<lb ed="J" n="0218a08"/>頓息。』山僧今日爲甚擧者一段因緣？祗因丁四居士
<lb ed="J" n="0218a09"/>少年好獵，偶於千山撞遇老僧，老僧向道：『嬉戲小事，
<lb ed="J" n="0218a10"/>性命大事。何爲取樂一時，害他多命？』居士聞言，頓解
<lb ed="J" n="0218a11"/>臂鷹，誓不再畜。一時同去如趙居士等咸發歡喜，歸
<lb ed="J" n="0218a12"/>向三寶。則是<name role="" type="person">馬祖</name>一箭，當時止中得一個石鞏；山僧
<lb ed="J" n="0218a13"/>一箭，不特中了丁居士，且中了趙居士等同去多人；
<lb ed="J" n="0218a14"/>又不特同去多人，而且各各回來，牽累諸兄弟、諸親
<lb ed="J" n="0218a15"/>戚，凡來山僧座下、聞一言半句者，無不人人中箭了
<lb ed="J" n="0218a16"/>也。大衆，生佛本自無殊，祗因你一向馳逐，不肯回心，
<lb ed="J" n="0218a17"/>所以去佛日遠。你但一念回心，便同本得，又何必讓
<lb ed="J" n="0218a18"/>他古人耶？若使人人都如丁居士，一言之下頓爾回
<lb ed="J" n="0218a19"/>心，則人人石鞏、人人是佛。如或躊躇、似信不信，則不
<lb ed="J" n="0218a20"/>特臂上鷹一時解不脫，百千萬劫枷鎖永解不脫也。
<lb ed="J" n="0218a21"/>所以道，學道須是鐵漢，把手心頭便判。直趨無上菩
<lb ed="J" n="0218a22"/>提，一切是非莫管。珍重。」</p>
<lb ed="J" n="0218a23"/><p xml:id="pJ38p0218a2301">上堂，擧：「洞山虔和尙垂語道：『有一人說，過佛祖一步
<lb ed="J" n="0218a24"/>行不得；有一人行，過佛祖一句說不得；有一人說得、
<lb ed="J" n="0218a25"/>行得；有一人說不得、行不得。阿那個是其人？』當時，座
<lb ed="J" n="0218a26"/>下有個石柱禪師出衆道：『說過佛祖一步行不得者，
<lb ed="J" n="0218a27"/>祗爲無舌不許行。行過佛祖一句說不得者，祗爲無
<lb ed="J" n="0218a28"/>足不許說。說得行得者，祗爲函蓋相稱。說不得行不
<lb ed="J" n="0218a29"/>得者，如斷命求活。』山僧者裡卻不恁麼道，若有說過
<lb ed="J" n="0218a30"/>佛祖一步行不得者，山僧儘著他；說行過佛祖一句
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0218b" n="0218b"/>
<lb ed="J" n="0218b01"/>說不得者，山僧儘著他行；說得行得者，山僧塞卻他
<lb ed="J" n="0218b02"/>口、捶折他足；說不得行不得者，山僧與他同起同臥、
<lb ed="J" n="0218b03"/>同生同死。大衆，且道畢竟阿那個是其人？」以拂子指
<lb ed="J" n="0218b04"/>云：「千山石窟雲多處，衲被蒙頭百不知。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0218b05"/><p xml:id="pJ38p0218b0501">上堂，云：「此事不在高遠。汝但向現前日用中徹見得
<lb ed="J" n="0218b06"/>佛在此，儒亦在此。不見道：『道不遠人，人之爲道而遠
<lb ed="J" n="0218b07"/>人。』人在道中，如魚在水中，不論你爲與不爲。你縱不
<lb ed="J" n="0218b08"/>爲，亦在其中；你纔起心動念去爲，早<anchor xml:id="nkr_note_add_0218b0801" n="0218b0801"/><anchor xml:id="beg0218b0801" n="0218b0801"/>已<anchor xml:id="end0218b0801"/>錯過了也。儒
<lb ed="J" n="0218b09"/>者又道：『誰能出不由戶？何莫由斯道也。』又道：『人莫不
<lb ed="J" n="0218b10"/>飮食也，鮮能知味也。』古先每每向你現前飮水食飯
<lb ed="J" n="0218b11"/>處、擧足動步處分明指出，你卻不會，反去別求，所以
<lb ed="J" n="0218b12"/>愈求愈遠。王居士昆玉皆前代儒生，今日領諸檀前
<lb ed="J" n="0218b13"/>來，乃以佛求山僧，山僧卻吿以儒古有道：『學佛，然後
<lb ed="J" n="0218b14"/>知儒。』殊不知是儒何須學佛？六祖大師云：『世人若修
<lb ed="J" n="0218b15"/>道，一切盡不妨。』又云：『佛法在世間，不離世間覺。離世
<lb ed="J" n="0218b16"/>覓菩提，恰如求兔角。』你若向現前日用中徹見得，佛
<lb ed="J" n="0218b17"/>法、世法打成一片。所謂入得世間、出得世間，出得世
<lb ed="J" n="0218b18"/>間、入得世間，又何儒佛之分不分耶？只恐你彼此浮
<lb ed="J" n="0218b19"/>游，不知下落，到末梢頭捏著空拳，業識茫茫，無本可
<lb ed="J" n="0218b20"/>據。縱饒平日絕世才華、沖天志氣，少不得向驢胎馬
<lb ed="J" n="0218b21"/>腹亂撞去也。大衆，日月逝矣，人壽幾何？著急向箇裏
<lb ed="J" n="0218b22"/>討個下落，莫待臨時悔恨何及！」下座。</p>
<lb ed="J" n="0218b23"/><p xml:id="pJ38p0218b2301">上堂，云：「今日是盛亭大德首七之辰，渠徒奉遺命同
<lb ed="J" n="0218b24"/>佢本刹諸師前來設供，仰憑大衆以般若力資助往
<lb ed="J" n="0218b25"/>生。」頃，擧：「長沙岑和尙因亡僧，以手摩云：『此僧卻眞實
<lb ed="J" n="0218b26"/>爲諸人提綱商量。會麼？』遂有偈云：『目前無一法，當處
<lb ed="J" n="0218b27"/>亦無人。蕩蕩金剛體，非妄亦非眞。』大衆，旣非妄非眞，
<lb ed="J" n="0218b28"/>喚甚麼作金剛體？」又，「雪峰和尙因亡僧有偈云：『低頭
<lb ed="J" n="0218b29"/>不見地，仰面不見天。欲識金剛體，但看髑髏前。』祗如
<lb ed="J" n="0218b30"/>盛亭大德，一個髑髏早<anchor xml:id="nkr_note_add_0218b3001" n="0218b3001"/><anchor xml:id="beg0218b3001" n="0218b3001"/>已<anchor xml:id="end0218b3001"/>化成灰土了也，畢竟金剛
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0218c" n="0218c"/>
<lb ed="J" n="0218c01"/>體在甚麼處？大衆，你欲識金剛體麼？但你諸人現今
<lb ed="J" n="0218c02"/>兩邊跕立底便是。你若向者裡直下覷著，不特盛亭
<lb ed="J" n="0218c03"/>大德實未曾死，卽你諸人現在實未曾生。旣未曾生、
<lb ed="J" n="0218c04"/>未曾死，而又誰爲資助？誰受資助？誰爲設供？誰是受
<lb ed="J" n="0218c05"/>供者？須知盡十方虛空，總來是一個金剛體，本無生
<lb ed="J" n="0218c06"/>而不妨現生，本無死而不妨現死，其生也陽燄興波，
<lb ed="J" n="0218c07"/>其死也空花落影。到者裡，道有生死不得，道無生死
<lb ed="J" n="0218c08"/>不得。正當恁麼時，一句作麼生道？」以如意指云：「驀直
<lb ed="J" n="0218c09"/>去。」</p>
<lb ed="J" n="0218c10"/><p xml:id="pJ38p0218c1001">上堂，云：「自古及今，多少英雄豪傑都喫了『等待』兩個
<lb ed="J" n="0218c11"/>字虧。若無等待兩字，盡世界僧俗男女，人人現成、人
<lb ed="J" n="0218c12"/>人成佛久矣。於今在家人，上有父母、下有妻兒，只道
<lb ed="J" n="0218c13"/>等待父母百年、婚嫁完畢，方纔一心辦道出家。兒旣
<lb ed="J" n="0218c14"/>不養父母，又無妻兒之累，不過包裡幾分臭銅、櫃裡
<lb ed="J" n="0218c15"/>幾件細軟、皁裡幾個頭口，便道：『等待我做幾日人，方
<lb ed="J" n="0218c16"/>纔受戒、方纔參禪。』誰知閻老子沒人情，你要等待，他
<lb ed="J" n="0218c17"/>卻不等待。一旦差票到來，受戒也受不及，參禪也參
<lb ed="J" n="0218c18"/>不及。可憐見要做人，做甚麼人？卻做了鬼也。甘泉諸
<lb ed="J" n="0218c19"/>師一向聽板過堂，十方雲水放包歇足，大有叢林氣
<lb ed="J" n="0218c20"/>象，爭奈戒法不聞，何況禪道？去歲，淸風監院因山僧
<lb ed="J" n="0218c21"/>一言，輒領諸職事走大寧登壇受具，可謂『把手心頭
<lb ed="J" n="0218c22"/>便判』底鐵漢子。只是一班少年，未免尙有等待。昨因
<lb ed="J" n="0218c23"/>龍雨，忽然而去，始各著忙造衣底造衣、買艸鞋底買
<lb ed="J" n="0218c24"/>艸鞋，可見山僧以口說法，不若龍雨以身說法也。歷
<lb ed="J" n="0218c25"/>代聖賢，無有不從緣發心者。我佛如來爲太子時，亦
<lb ed="J" n="0218c26"/>因遊四門，見老、病、死苦而後發心。若肯從此發心，卽
<lb ed="J" n="0218c27"/>與諸佛同一正因。還有愚癡底，不但不能發心，而且
<lb ed="J" n="0218c28"/>自生邪見，決定道：『監院未辦道前，常住卻安樂；監院
<lb ed="J" n="0218c29"/>辦道以後，病者病、死者死，卻反不安樂。』大衆，世間那
<lb ed="J" n="0218c30"/>有百年不死底人？今日雖存，明亦難保，只以及時辦
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0219a" n="0219a"/>
<lb ed="J" n="0219a01"/>道爲是。無父母底固應辦道，有父母底更應辦道；無
<lb ed="J" n="0219a02"/>妻兒底固應辦道，有妻兒底更應辦道；富貴底固應
<lb ed="J" n="0219a03"/>辦道，貧窮底更應辦道。但能辦道，一切無有妨礙。大
<lb ed="J" n="0219a04"/>衆，努力趁時，切莫等待。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0219a05"/><p xml:id="pJ38p0219a0501">上堂，云：「有世界以莊嚴爲佛事，有世界以光明爲佛
<lb ed="J" n="0219a06"/>事，有世界以聲音爲佛事，有世界以寂默爲佛事，有
<lb ed="J" n="0219a07"/>世界以香飯爲佛事。接引者裡一切俱不用，祗是行
<lb ed="J" n="0219a08"/>時行、坐時坐、睡時睡、起時起、食茶時食茶、食飯時食
<lb ed="J" n="0219a09"/>飯、撒尿時撒尿、屙屎時屙屎。且道個裡還有佛事也
<lb ed="J" n="0219a10"/>無？若道有佛事，未免辜負<anchor xml:id="nkr_note_add_0219a1001" n="0219a1001"/><anchor xml:id="beg0219a1001" n="0219a1001"/>己<anchor xml:id="end0219a1001"/>靈；若道無佛事，又未免
<lb ed="J" n="0219a11"/>沈埋千聖，畢竟作麼生？昨日飯僧底張居士，今日又
<lb ed="J" n="0219a12"/>領衆善飯僧來也。大衆，聽板過堂去。」下座。</p>
<lb ed="J" n="0219a13"/><p xml:id="pJ38p0219a1301">上堂，云：「孟夏儵云盡，寒風不斷吹。鴈恨回頭蚤，魚驚
<lb ed="J" n="0219a14"/>見面遲。嚼月泥牛噎，披霜石馬嘶。燈籠和露柱，相向
<lb ed="J" n="0219a15"/>話凄凄。話凄凄，知不知？」拈拄杖云：「若也未知，問取木
<lb ed="J" n="0219a16"/>上座。」卓一卓云：「咦？」下座。</p>
<lb ed="J" n="0219a17"/><p xml:id="pJ38p0219a1701">酬經設供請，上堂，維那問：「三祖求二祖懺罪，二祖道：
<lb ed="J" n="0219a18"/>『將罪來與你懺。』三祖道：『覓罪了不得。』二祖道：『與汝懺
<lb ed="J" n="0219a19"/>罪竟。』古人意旨畢竟如何？」師云：「兔角杖挑潭底月，龜
<lb ed="J" n="0219a20"/>毛繩縛嶺頭風。」進云：「昔日婆子請趙州轉藏經，趙州
<lb ed="J" n="0219a21"/>祗與轉半藏。未審是那半藏？」師以拂子作圓相，進云：
<lb ed="J" n="0219a22"/>「丁居士請和尙轉經，和尙爲轉半藏轉全藏？人天衆
<lb ed="J" n="0219a23"/>前更請拈出。」師云：「南無觀世音菩薩。」進云：「祗如和尙
<lb ed="J" n="0219a24"/>適作圓相，與趙州當日繞禪床一匝是同是別？」師云：
<lb ed="J" n="0219a25"/>「我與趙州同條生，不與趙州同條死。」進云：「恁麼則丁
<lb ed="J" n="0219a26"/>居士合門增慶，先世所有罪業一切冰消了也。」師云：
<lb ed="J" n="0219a27"/>「且喜闍黎共證明。」進云：「雄黃美酒三鍾醉，白水菖蒲
<lb ed="J" n="0219a28"/>沁骨涼。」師云：「不須重註腳。」乃云：「大衆，還識觀世音麼？
<lb ed="J" n="0219a29"/>過去正法明現前，觀自在止聞其名未觀其實。至如
<lb ed="J" n="0219a30"/>經中所載：『得二隨順、四不思議、十四無畏、十九說法、
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0219b" n="0219b"/>
<lb ed="J" n="0219b01"/>七難、二求、三十二應、種種威神、種種誓願、種種方便，
<lb ed="J" n="0219b02"/>度脫衆生種種苦難，成就無量無邊、百千萬億河沙
<lb ed="J" n="0219b03"/>功德』，在觀世音分上祗是隙光片影。欲識觀世音大
<lb ed="J" n="0219b04"/>遠在！<name role="" type="person">永嘉大師</name>云：『不見一法卽如來，方得名爲觀自
<lb ed="J" n="0219b05"/>在。』果其不見一法，則法法全彰；惟其法法全彰，而實
<lb ed="J" n="0219b06"/>無有一法可得。到者裏，名無可名、稱無可稱，則念亦
<lb ed="J" n="0219b07"/>無可念，無可念而乃不妨常念。夫然後，盡十方、盡大
<lb ed="J" n="0219b08"/>地、山河、艸木、鵲噪、烏啼、驢鳴、犬吠以至風吹石臼、雨
<lb ed="J" n="0219b09"/>打金鈴，處處觀世音、處處念觀世音。謂觀世音念我
<lb ed="J" n="0219b10"/>也得，謂我念觀世音也得，謂觀世音念觀世音也得。
<lb ed="J" n="0219b11"/>從劫至劫，莫能窮盡，而又何世間數量所能限耶？」卓
<lb ed="J" n="0219b12"/>拄杖云：「觀世音菩薩來也，大衆聞麼？」復卓一卓云：「觀
<lb ed="J" n="0219b13"/>世音菩薩說法也，大衆見麼？且道現今說甚麼法？觀
<lb ed="J" n="0219b14"/>世音菩薩道：『蓋州丁世榮居士是眞念我。不特自念
<lb ed="J" n="0219b15"/>我，又請人念我；不特請人念我，又請座上老罪禿念
<lb ed="J" n="0219b16"/>我。念念無有涯，所求悉如意。』」復卓一卓，下座。</p>
<lb ed="J" n="0219b17"/><p xml:id="pJ38p0219b1701">上堂，云：「昔日，百丈禪師當衆纔集，卽以拄杖趕下，復
<lb ed="J" n="0219b18"/>喚衆，衆回首，百丈道：『是甚麼？』又，黃檗禪師當衆纔集，
<lb ed="J" n="0219b19"/>卽以拄杖趕下，復喚衆，衆回首，黃檗道：『月似彎弓，少
<lb ed="J" n="0219b20"/>雨多風。』睦州和尙拈示云：『百丈不識好惡，有甚麼共
<lb ed="J" n="0219b21"/>語處？惟有黃檗猶較些子。』雪竇又道：『說甚麼猶較，直
<lb ed="J" n="0219b22"/>是未在。若是雪竇，以拄杖趕下便休。』大衆，你看他古
<lb ed="J" n="0219b23"/>人，大家出一隻手，盡力提持個事，可謂陽春白雪，唱
<lb ed="J" n="0219b24"/>逾高而和逾寡。接引者裏，衆集也不趕、衆去也不喚，
<lb ed="J" n="0219b25"/>一任他自行自止、自繇自在。只有問老僧要佛法底，
<lb ed="J" n="0219b26"/>卻怪老僧不得。何故？老僧自來不敢贓汚於人。」下座。</p></cb:div>
<lb ed="J" n="0219b27"/>
<lb ed="J" n="0219b28"/>
<lb ed="J" n="0219b29"/>
<lb ed="J" n="0219b30"/>
<pb ed="J" xml:id="J38.B407.0219c" n="0219c"/>
<lb ed="J" n="0219c01"/><cb:div type="w"><p cb:type="pre" xml:id="pJ38p0219c0101">　　　　　　　　　　都寺元賦
<lb ed="J" n="0219c02"/>　　　　　　　　　　　　師慧
<lb ed="J" n="0219c03"/>　　　　　　　　　　　　祖衍編</p>
<lb ed="J" n="0219c04"/><p cb:type="pre" xml:id="pJ38p0219c0401">　　　　　　　　　　書記今羞
<lb ed="J" n="0219c05"/>　　　　　　　　　　　　今何錄</p></cb:div>
<lb ed="J" n="0219c06"/>
<lb ed="J" n="0219c07"/>
<lb ed="J" n="0219c08"/>
<lb ed="J" n="0219c09"/>
<lb ed="J" n="0219c10"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>千山剩人和尙語錄卷之一<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0211a1501" to="#end0211a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">逾歲</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/><unclear/></rdg></app>
<app from="#beg0211a2101" to="#end0211a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0211b1201" to="#end0211b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0211b2101" to="#end0211b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0211b2301" to="#end0211b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0211c0301" to="#end0211c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0211c1801" to="#end0211c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0211c1802" to="#end0211c1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0211c1803" to="#end0211c1803"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0211c1804" to="#end0211c1804"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0212b0201" to="#end0212b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">錄</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app>
<app from="#beg0212b1801" to="#end0212b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0212b2301" to="#end0212b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">龍象慶溢蟲</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/></rdg></app>
<app from="#beg0212c2001" to="#end0212c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0213a1401" to="#end0213a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0213b0101" to="#end0213b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0213b2501" to="#end0213b2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0214b1001" to="#end0214b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0214b2701" to="#end0214b2701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0214c1801" to="#end0214c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0215b2101" to="#end0215b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">派</lem><rdg wit="#wit.orig">泒</rdg></app>
<app from="#beg0215b2701" to="#end0215b2701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0216a1501" to="#end0216a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0216a1601" to="#end0216a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0216a2801" to="#end0216a2801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0216a2901" to="#end0216a2901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0216b2201" to="#end0216b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0216b2202" to="#end0216b2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0216c2101" to="#end0216c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0216c2701" to="#end0216c2701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0216c2901" to="#end0216c2901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0217a0301" to="#end0217a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0217b0401" to="#end0217b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0217b2801" to="#end0217b2801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0218b0801" to="#end0218b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0218b3001" to="#end0218b3001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0219a1001" to="#end0219a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0211a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211a1501">逾歲【CB】，<unclear/><unclear/>【嘉興】</note>
<note n="0211a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211a2101">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0211b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211b1201">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0211b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211b2101">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0211b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211b2301">己【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0211c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211c0301">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0211c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211c1801">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0211c1802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211c1802">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0211c1803" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211c1803">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0211c1804" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211c1804">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0212b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0212b0201">錄【CB】，<unclear/>【嘉興】</note>
<note n="0212b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0212b1801">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0212b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0212b2301">龍象慶溢蟲【CB】，<unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/>【嘉興】</note>
<note n="0212c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0212c2001">斂【CB】，歛【嘉興】</note>
<note n="0213a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0213a1401">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0213b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0213b0101">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0213b2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0213b2501">斂【CB】，歛【嘉興】</note>
<note n="0214b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0214b1001">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0214b2701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0214b2701">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0214c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0214c1801">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0215b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0215b2101">派【CB】，泒【嘉興】</note>
<note n="0215b2701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0215b2701">己【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0216a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0216a1501">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0216a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0216a1601">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0216a2801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0216a2801">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0216a2901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0216a2901">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0216b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0216b2201">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0216b2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0216b2202">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0216c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0216c2101">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0216c2701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0216c2701">己【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0216c2901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0216c2901">斂【CB】，歛【嘉興】</note>
<note n="0217a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0217a0301">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0217b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0217b0401">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0217b2801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0217b2801">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0218b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218b0801">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0218b3001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218b3001">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0219a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0219a1001">己【CB】，巳【嘉興】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>